ایزوفلوران

 

فوران
ايزوفلوران
داروی بیهوشی استنشاقی

اجزای فرمولی و شرح:
ايزوفلوران (فوران)، داروی بيهوشی استنشاقی میباشد که غير قابل اشتعال است. نام شیمیایی آن 1-کلرو-2و2و2- تری فلوئورواتیل دی فلوئورومتیل اتر میباشد و فرمول ساختمانی آن بصورت زیر است:



برخی ویژگیهای فیزیکی فوران عبارتند از:
وزن مولکولی : 5/184
نقطه جوش در فشار 760 میلی متر جیوه: 5/48 درجه سانتیگراد
ضریب انکسار 1/2990-1/3005 : n _D²⁰
وزن مخصوص در دمای 25 درجه سانتیگراد: 496/1

فشار بخار (بر حسب میلی متر جیوه)
در دمای 20 درجه سانتیگراد : 238
در دمای 25 درجه سانتیگراد : 295
در دمای 30 درجه سانتیگراد : 367
در دمای 35 درجه سانتیگراد : 450

ضریب تفکیک در دمای 37 درجه سانتیگراد:

آب : گاز خون : گاز روغن: گاز

61/0 43/1 8/90

ضریب تفکیک برای لاستیک و پلاستیک در دمای 25 درجه سانتیگراد :

لاستیک رسانا :گاز لاستیک بوتیل : گاز پلی وینیل کلراید: گاز پلی اتیلن : گاز پلی اورتان : گاز پلی اولفین : گاز بوتیل استات : گاز

62 75 110 Ca 2 Ca 4/1 Ca 1/1 Ca 5/2

میزان خلوص بروش گاز کروماتوگرافی: بیش از 9/99%

قابلیت اشتعال در اکسیژن یا اکسید نیتروژن :
اگر انرژی تولید شده در واحد زمان 9 ژول بر ثانیه و دما 23 درجه سانتیگراد باشد: غیر قابل اشتعال
اگر انرژی تولید شده در واحد زمان 900 ژول برثانیه و دما 23 درجه سانتیگراد باشد: در غلظت های بیهوشی دهنده ، غیر قابل اشتعال است .

MAC (حداقل غلظت الوئولی درانسان ):

سن	100 درصد اکسیژن	70 درصد اکسید نیتروژن
4±26	28/1	56/0
7±44	15/1	50/0
5±64	05/1	37/0

فوران مایع بیرنگ و پایداری است که پایدار کننده شیمیایی به آن افزوده نشده است. فوران بوی شبه اتری و کمی تند دارد. نتایج گاز کروماتوگرافی نشان داده است که در نمونه هایی از دارو که در بطری های شفاف بی رنگ و در مقابل نور غیر مستقیم آفتاب بمدت 5 سال قرار داشتند و یا در نمونه هایی از دارو که بمدت 30 ساعت در مقابل اشعه UV قرار داشتند، هیچ تغییری در ترکیب دارو دیده نشده است.
در اثر تماس فوران با محلول 1 نرمال متوکسید سدیم در متانول بمدت بیش از 6ماه، هیچ اثری از مصرف قلیا مشاهده نشده است. این، نشانه پایداری بالای فوران در محیط قلیایی قوی میباشد. فوران در صورت تماس با سدالایم تجزیه نمیشود و با آلومینیوم، قلع ، برنج ، مس و آهن واکنش نشان نمیدهد.

موارد مصرف:
جهت بیهوشی استنشاقی

خواص:
القای بیهوشی و بویژه بازگشت از بیهوشی سریع است. گرچه بوی نسبتاً تند دارو سرعت القا را کاهش میدهد، اما سبب تحریک ترشح بیش از حد بزاق و ترشحات نای و نایژه ای نمیشود. رفلکسهای حلق و حنجره ای بسرعت فرو می خوابد. عمق بیهوشی با فوران بسرعت قابل تغییر است. ضربان قلب ثابت میماند. در صورت افزایش عمق بیهوشی ، تنفس خود بخودی کاهش می یابد و باید بفواصل کوتاهی کنترل شود. در طی القای بیهوشی ، فشارخون کاهش می یابد که در اثر تحریکهای ناشی از جراحی به حالت عادی باز میگردد.
در مرحله ابقای بیهوشی، نسبت مستقیمی بین عمق بیهوشی و کاهش فشار خون وجود دارد اما ضربان قلب ثابت میماند. با کنترل تنفس و فشار CO₂ داخل سرخرگی نرمال، علی الرغم افزایش عمق بیهوشی ، برون ده قلبی بدلیل افزایش ضربان قلب ثابت میماند. افزایش CO₂ خون ناشی از تنفس خودبخودی نیز می تواند سبب افزایش ضربان قلب و برون ده قلبی در حدی بالاتر از زمان هوشیاری باشد. جریان خون مغزی در طی بیهوشی سبک با فوران ، تغییر نمی یابد اما در عمقهای بیشتر بیهوشی با فوران ، افزایش می یابد. با هیپرونتیلاسیون بیمار قبل از بیهوشی یا در طی بیهوشی ، روند افزایش فشار مایع مغزی نخاعی، پیشگیری شده یا معکوس میگردد.
تغییرات الکتروانسفالوگرافی و تشنج پس از مصرف فوران بسیار بندرت مشاهده میشوند. بنظر می رسد که فوران نسبت به انفلوران ، عضله قلبی را با شدت کمتری به آدرنالین حساس میکند. اطلاعات محدودی نشان دهنده آنست که تزریق زیر جلدی تا 50 میلی لیتر از محلول آدرنالین 000، 200: 1 در بیمارانی که با فوران بیهوش شده اند، سبب القای آریتمی بطنی نمیشود.
در سطوح عادی بیهوشی ، اثر شل کنندگی عضلانی فوران ممکن است برای برخی از اعمال جراحی داخل شکمی کافی باشد اما برای ایجاد اثر شل کنندگی بیشتر، دوزهای پایینی از شل کننده های عضلانی داخل وریدی مورد نیاز است . شل کننده های عضلانی که عموماً استفاده میشوند، اثرشان بطور قابل توجهی با فوران افزایش می یابد و این اثر در مورد شل کننده های عضلانی نان دپلاریزان با شدت بیشتری دیده میشود. نئوستیگمین اثر شل کننده های عضلانی نان دپلاریزان را برمیگرداند اما تاثیری روی اثر شل کنندگی داروی فوران ندارد. شل کننده های عضلانی که عموما" استفاده میشوند، با فوران سازگارند. فوران در بیهوشی عمومی، در مراحل القا و ابقای بیهوشی قابل استفاده است. در مورد استفاده از این دارو در دوران بارداری یا جهت کاربرد در طب زنان به استثنای جراحی سزارین ، اطلاعات کافی در دست نمیباشد .
فوران در بدن انسان نسبتاً کم متابولیزه میشود. پس از بیهوشی فقط 17/0 درصد داروی استنشاق شده بصورت متابولیت در ادرار دیده میشود. حداکثر غلظت سرمی فلوئور غیرآلی معمولاً کمتر از 5 میکرومول در لیتر است و تقریباً 4 ساعت پس از بیهوشی دیده میشود و تا 24 ساعت بعد به حد نرمال باز میگردد. هیچ علامتی از آسیب کلیوی پس از تجویز فوران مشاهده نشده است.

دوز دارو و نحوه تجویز :
فوران باید در دستگاههای تبخیر کننده ای که برای استفاده از این دارو طراحی و تنظیم شده اند، مصرف شود بطوریکه غلظت فوران آزاد شده بطور صحیحی کنترل شود.
مقادیر حداقل غلظت آلوئولی (MAC) فوران با سن تغییر میکند. جدول زیر مقادیر میانگین MAC را در گروههای سنی مختلف نشان میدهد:

سن	مقدار میانگین حداقل غلظت آلوئولی در اکسیژن
1-0 ماه	6/1 %
6-1 ماه	87/1 %
12-6 ماه	8/1 %
5-1 سال	6/1 %
اواسط دهه 20 سالگی	28/1%
اواسط دهه 40 سالگی	15/1%
اواسط دهه 60 سالگی	05/1 %

دارو درمانی قبل از بیهوشی:
داروی مصرفی قبل از بیهوشی باید با توجه به شرایط فردی بیمار و با در نظر گرفتن این نکته که فوران دارای اثر کاهش دهنده فعالیت سیستم تنفسی میباشد، انتخاب شود. استفاده از داروهای آنتی کلینرژیک بستگی به انتخاب پزشک دارد اما در اطفالی که القای بیهوشی با فوران است ، استفاده از این داروها توصیه میشود.

القای بیهوشی:
معمولاً داروی باربیتورات کوتاه اثر یا سایر داروهای وریدی القا کننده بیهوشی، تجویز شده و بدنبال آن مخلوط فوران استنشاق میشود. روش دیگر ، استنشاق فوران با اکسیژن یا مخلوط اکسیژن / اکسید نیتروژن جهت القای بیهوشی می باشد.
القای بیهوشی با فوران در غلظت 5/0 درصد توصیه میشود. غلظتهای 5/1 تا 3 درصد طی 7 تا 10 دقیقه، معمولاً عمق بیهوشی کافی برای انجام عمل جراحی را فراهم میکنند.

ابقای بیهوشی:
عمق بیهوشی مورد نیاز جهت انجام عمل جراحی با غلظت 5/2-1 درصد فوران در مخلوط اکسیژن/ اکسید نیتروژن ایجاد میشود. در صورتیکه فوران تنها با اکسیژن مصرف شود، مقدار 1-5/0 درصد اضافه تر جهت ایجاد عمق مورد نیاز برای عمل جراحی مصرف میشود.
در عمل جراحی سزارین 75/0 -5/0 درصد فوران در مخلوطی از اکسیژن / اکسید نیتروژن ، برای ابقای بیهوشی مورد نیاز است.
طی ابقای بیهوشی، فشار خون داخل سرخرگی ، در صورت عدم وجود سایر عوامل تاثیرگذار روی فشار خون بطور معکوسی با غلظت آلوئولی فوران ارتباط دارد.
کاهش بیش از حد فشار خون، اگر ناشی از عمق بیهوشی باشد، باید از طریق کاهش غلظت فوران استنشاق شده، اصلاح گردد.
افراد سالمند: همانند سایر داروهای استنشاقی ، غلظتهای کمتری از فوران برای ابقای عمق بیهوشی مورد نیاز جهت انجام عمل جراحی لازم است. به جدول فوق در مورد مقادیر MAC مربوط به سن مراجعه نمایید.

موارد منع مصرف ، هشدار و غیره :
در موارد حساسیت شناخته شده به فوران یا سابقه تب بالای بدخیم به دنبال مصرف این دارو ، فوران منع مصرف دارد.
از آنجایی که سطوح بیهوشی بسرعت و به آسانی با فوران قابل تغییر است ، تنها دستگاههای تبخیرکننده ای که دارو را با مقادیر قابل پیش بینی آزاد میکنند و دارای صحت مناسبی هستند یا تکنیکهایی که بواسطه آن غلظتهای دارو در هوای دم و بازدم قابل کنترل است، باید استفاده شوند. میزان کاهش فشار خون و دپرسیون تنفسی می تواند نشانه ای از عمق بیهوشی باشد.
تاکنون ، در تجارب بالینی مصرف فوران حتی پس از مصرف دارو جهت اعمال جراحی طولانی مدت ، علائمی از سمیت کبدی مشاهده نشده است. با وجود این، در مورد مصرف فوران در اعمال جراحی پی در پی در یک فرد تجارب محدودی وجود دارد و هنوز نتیجه اثر آن روی کبد مشخص نمی باشد.
همانند سایر گازهای بیهوشی هالوژنه ، فوران باید در بیماران مبتلا به افزایش فشار داخل مغزی با احتیاط مصرف شود. درچنین مواردی انجام هیپرونتیلاسیون ممکن است ضروری باشد.
اثر شل کننده های عضلانی غیر دپلاریزان بطور مشخصی در اثر مصرف فوران تقویت میگردد.

مصرف در دوران بارداری :
مطالعات بر روی سیستم تولید مثل حیوانات ، پس از مصرف مکرر مقادیر بیهوشی دهنده فوران انجام شد.
مطالعات روی rat هیچ اثری روی قدرت باروری، بارداری یا زایمان یا روی قابلیت زیست حیوانات متولد شده نشان نداد. هیچگونه اثر تراتوژنی مشاهده نشد.
آزمایشات مقایسه ای در خرگوش ، نتایج منفی مشابهی نشان داد.
ارتباط این مطالعات با انسان مشخص نمی باشد . بی خطری استفاده از این دارو در دوران بارداری ثابت نشده است. در بیمارانی که تحت عمل کورتاژ قرارگرفته اند، میزان خون ریزی قابل مقایسه با افرادی بوده که سایر گازهای بیهوشی را دریافت نموده اند.
اطلاعات کافی در مورد مصرف فوران جهت کاربرد در طب زنان ، به استثنای جراحی سزارین وجود ندارد.

عوارض ناخواسته:
1- آریتمی قلبی در برخی موارد گزارش شده است.
2- افزایش تعداد گلبولهای سفید خون، حتی در صورت عدم وجود استرس جراحی ، مشاهده شده است.
3- در طی بیهوشی یا پس از بیهوشی با فوران، بدلیل متابولیزه شدن دارو افزایش جزئی در میزان فلوئور غیر آلی سرم خون دیده شده است.
بعید بنظر می رسد که مقادیر جزئی فلوئور غیرآلی موجود در سرم خون (در مطالعه ای این مقدار بطور متوسط4/4 میکرومول در لیتر است) سبب سمیت کلیوی شود. چرا که این مقادیر پایین تر از آستانه سمیت کلیوی است.

عوارض جانبی:
همانند سایر داروهای بیهوشی هالوژنه ، کاهش فشار خون و دپرسیون تنفسی مشاهده شده است. کنترل و اندازه گیری فشار خون و وضعیت تنفسی به فواصل نزدیک توصیه می شود. در مواقعی که عمق بیهوشی بیش از حد بالاست، برای بهبود وضعیت افت فشارخون و دپرسیون تنفسی ناشی از آن، درمانهای حمایتی لازم است انجام گیرد.
هنگام برگشت از بیهوشی اثرات ناخوشایندی (لرزش ، تهوع، استفراغ) که ماهیتاً خفیف میباشند، میزان وقوعشان همانند میزان وقوع این عوارض با سایر عوامل بیهوش کننده است.

احتیاطات فارماسیوتیکال:
دارو را دور از گرما نگهداری کنید. در بطری حاوی دارو را بخوبی ببندید.

اطلاعات بسته بندی:
فوران در بطری های 100 میلی لیتری عرضه میگردد

شرح وظایف کارشناسان ارشد بیهوشی

شرح وظايف : 1- لازم است كه كارشناسان ارشد بيهوشي طبق نظر دپارتمان بيهوشي جهت بيماراني كه نياز به بيهوشي ( عمومي – ناحيه اي ) دارند روز قبل از عمل پرونده بيمار و آزمايشات لازم قبل عمل او را مورد بررسي و توجه دقيق قرار دهند 2- كارشناس ارشد بيهوشي در زمان واحد مجاز خواهد بود فقط يك بيمار را از ابتدا تا انتهاي عمل تحت نظر خود داشته باشد 3- در شروع به كار با توجه به بررسي وضعيت عمومي بيمار و نتايج آزمايشات لازم است نسبت به موارد ذيل ( با مشاوره رئيس گروه بيهوشي ) تصميم گيري نمايند . الف – نوع بيهوشي ( عمومي – ناحيه اي ) ب – ميزان و نوع داروي مورد نياز بيمار ج – ميزان مايعات و خون مورد نياز بيمار 4- كارشناس ارشد بيهوشي در پايان عمل و انتقال بيمار به ريكاوري بايد بيمار را تا هوشيار يكامل و ترخيص از ريكاوري تحت نظر داشته باشد 5- كارشناس ارشد بيهوشي با توجه به آگاهي از اصول مراقبتهاي ويژه روشهاي احياء قلبي و ريوي مي بايست در بخشهاي مراقبتهاي ويژه كارائي داشته باشد كه شامل لوله گذاري ، احياء قلبي و ريوي ، بررسي بيمار از نظر احتياج به دستگاه تنفس مصنوعي ، بررسي بيمار از نظر گازهاي خوني در بيمارستانهائي كه پزشك متخصص بيهوشي وجود دارد ، كارشناس ارشد بيهوشي با توجه به فراگيري دروس مربوطه مجاز خواهد بود بيماران تا ريسك سه راه را بيهوشي دهد و در مراكزي كه پزشك بيهوشي وجود ندارد ارائه خدمت آنان به بيماران با مسئوليت و نظارت جراح خواهد بود . تبصره : ريسك سه : شامل بيماراني هستند كه داراي دو و يا چند بيماري بوده و براي عمل مراجعه نموده باشند . كارشناسان ارشد بيهوشي مجاز به ارائه خدمت به اين بيماران در بخش خصوصي بدون حضور متخصص بيهوشي نمي باشند . 6- پيگيري بيهوشي بيماران بعد از عمل در بخش بستري مربوطه در صورت نياز 7- با توجه به مصوبه شوراي عالي برنامه ريزي از دستور العمل پيشنهادي شماره 12915 – ك مورخ 20/11/1369 كلمه پرستاران از عنوان كارشناسان ارشد بيهوشي حذف گرديد و مفاد بند 2 دستورالعمل فوق الذكر با توجه به آگاهي فارغ التحصيلي از اصول مراقبتهاي قلبي و ريوي بدين شرح اصلاح مي گردد : الف – لوله گذاري ب – رهبري سي پي آر ( CPR ) ج – تشخيص نياز بيمار به دستگاههاي مكانيكي تنفسي د – بررسي گازهاي خوني هـ - گذاشتن آرترلاين در بخشهاي آي سي يو و سي سي يو و اورژانس و بخشهاي مورد نياز 8- رعايت منشور حقوق بيمار / حريم بيمار / و طرح انطباق امور پزشكي با موازين شرع مقدس 9- شركت در آموزش ضمن خدمت / بازآموزي و ...

داروهای بیهوشی را چه كسی كشف كرد؟

یكی از گازهایی كه جوزف پریستلی در سال 1772، یعنی دو سال قبل از كشف اكسیژن با دستگاه هوایی خود كشف و مطالعه كرد، اكسید نیترو بود. به زودی معلوم شد كه این گاز سمی نیست، اما وقتی استنشاق شود آثار عجیبی به بار می آورد و افراد مشغول كارهای غریبی مثل آواز خواندن، دعوا كردن، و خندیدن می شوند. همین خندیدن باعث شد كه عوای اكسید نیترو را گاز خنده آور بنامند.

در سال 1798، همفری دیوی ( كه در آن هنگام 20 ساله بود) مسئولیت انستیتو هوایی را، كه دكتر توماس بدوز برای تحقیق درباره مصارف پزشكی گازهای مختلف در بریستول انگلستان تأسیس كرده بود، بر عهده گرفت. در اوایل سال بعد دیوی كشف كرد كه استنشاق طولانی تر اكسید نیترو باعث بیهوشی موقت می شود. دیوی این گاز را روی خودش امتحان كرد و گزارش داد پس از آنكه حدود 16 لیتر گاز را در مدت هفت دقیقه استنشاق كرد كاملاً مسموم شد. شرح های جالبی كه دیوی از تجربیات خود ارائه داد موجب شد كه او و انستیتواش آن قدر مورد توجه قرار گیرند كه در سال 1801 دیوی به لندن فراخوانده شد تا در انستیتوی سلطنتی منصوب شود. وی به زودی در آنجا مقام استادی را احراز كرد. شهرت دیوی در درجه نخست ، به سبب كشف عناصر شیمیایی گوناگون و روشن كردن ماهیت عنصریشان بود. اما یكی از كارهای دیگر اوكشف مایكل فارادی ، نابغه فیزیك الكتریسیته بود، كه دیوی او را دستیار خود قرار داد. بعدها فارادی به عنوان جانشین دیوی به استادی انستیتو سلطنتی نایل آمد. دیوی نیز در 34 سالگی مفتخر به دریافت لقب سر شد.

گر چه دیوی خاطر نشان كرد كه شاید بتوان از اكسید نیترو در اعمال جراحی استفاده كرد، اما كسی پیشنهاد او را پیگیری نكرد، و در سال های نخست سده نوزدهم تنها مصرف اكسید نیترو در سرگرمی ها بود. درسال 1844، در هاتفورد كانتیكت ، نمایشی عمومی برا ی تفریح مردم اجرا می كردند كه تصادفاً حادثه ای منجر به كشف داروهای بیهوشی برای جراحی ها شد.

صاحب نمایش كه مردی به نام كولتون بود، از مردم خواست داوطلب شوند تا گاز را استنشاق كنند . عده ای پذیرفتند، و در میان آنان مرد جوانی بود به نام ساموئل كولی، كه همراه دوستش هوراس ولز كه دندانپزشك بود، در جمع تماشاگران حضور داشت. پس از آنكه كولی گاز را استنشاق كرد، رفتاری خصمانه پیدا كرد- با دیگران درگیر شد، تعادلش را از دست داد و به زمین خورد. همین ضربه باعث شد كمی به خود آید و به آرامی در جای خود كنار ولز بنشیند. مدتی نگذشت كه كسی مقدار زیادی خون در زیر صندلی كولی دید؛ معلوم شد كه پای كولی به شدت زخم برداشته است. كولی متوجه علت زخم نشده بود، و تا زمانی كه اثر گاز از بین نرفت، هیچ دردی احساس نكرد. ولز كه یك دندانپزشك بود به اهمیت این حادثه پی برد. آن روزها كشیدن دندان بسیار دردناك بود. ولز با خود استدلال كرد كه اگر گاز مزبور ، شخص را آن قدر نسبت به اطراف خود بی اعتنا كند كه زخم عمیقی را كه كولی متحمل شده بود متوجه نشود، شاید كشیدن دندان را بدون هیچ گونه دردی ممكن سازد.

ولز برای امتحان این فرصیه لحظه ای درنگ نكرد. یكی از دوستان دندان پزشكش را خبر كرد و از او خواست پس از آنكه اكسید نیترو را استنشاق كرد، دندان آسیای خودش را كه پوشیده بود بكشد. این آزمایش در حضور چند نفر شاهد انجام شد، و آنان بعداً تصدیق كردند كه انجام این عمل را در مدتی كه ولز بیهوش بوده دیده اند، و این كه وقتی ولز به هوش آمد گفته بود هیچ گونه دردی احساس نمی كند.

آنگاه ولز نمایشی را در آمفی تئاتر بیمارستان عمومی ماساچوست در بوستون ترتیب داد. بیماری پیدا كردند كه حاضر شد گاز را استنشاق كند و در مدتی كه بیهوش بود دندانش را بكشند. ولز كه ظاهراً دستپاچه و هیجان زده بود، دستور داد قبل از آنكه داروی بیهوشی به طور كامل اثر كند دندان را بكشند، و بیمار از فرط درد فریاد كشید. ولز در میان هو كردن های مردم ، آمفی تئاثر را در كمال بدنامی ترك كرد، و به زودی مجبور شد حرفه اش را كنار بگذارد.

در سال 1846، دو سال بعد از شكست مفتضحانه نمایش ولز، یكی از دانشجویانش به نام ویلیام ت. گ. مورتون كه بعداً همكار او شد، تصمیم گرفت اكسید نیترو را بر روی بیمارانش امتحان كند. او می دانست كه ولز حتی پس از آن نمایش بد عاقبت هم عملاً اكسید نیترو را با موفقیت برای بیمارانش استفاده می كند. به گفته خود مورتون، او از چارلزت. جكسون كه در آن هنگام همكارش بود، چگونگی تهیه اكسید نیترو را سؤال كرد. جكسون به او پیشنهاد كرد به جای آن اتر را، كه خود ادعا می كرد قبلاً برای بیهوشی استفاده كرده است امتحان كند. مورتون همین كار را كرد و موفق شد. در 30 سپتامبر سال 1846، او دندان بیماری را كه تحت تأثیر اتر بود بی آنكه متحمل دردی شود، كشید. چندی نگذشت كه اجازه گرفت در همان بیمارستانی كه ولز استفاده كرده بود نمایشی ترتیب دهد. این بار مورتون با استفاده از اتر به عنوان داروی بیهوشی توموری را از گردن بیماری خارج كرد. عده زیادی شاهد این نمایش تاریخی بودند، و در نتیجه ی شهرت زیادی كه متوجه آن شد، زمینه برای بروز درگیری بین ولز، مورتون و جكسون فراهم آمد ( نام شیمیایی صحیح مایع فَـّراری كه مورتون استفاده كرد دی اتیل اتر است. این ماده رایجترین نمونه گروهی از تركیبات مشابه است كه در مجموع به اترها موسوم اند؛ وقتی فردی غیر متخصص از اتر سخن بگوید معمولاً منظورش دی اتیل اتر است).

داستانی كه جكسون حالا تعریف می كرد خیلی متفاوت بود. او ادعا می كرد مورتون را به استفاده از اتر وادار كرده ، چون شخصاً آثار بیهوش كنندگی اش را مدتها قبل تجربه كرده بود. جكسون توضیح داد كه چطور در زمستان 1841-1842 وقتی در آزمایشی از كلر استفاده می كرد، دستگاهی كه حاوی آن بود شكست، و نزدیك بود بر اثر آزاد شدن كلر سمی بمیرد. او به طور متناوب اتر و آمونیاك استنشاق كرد، و آنها را بسیار آرامبخش یافت. صبح روز بعد اتر بیشتری استنشاق كرد و دریافت كه گلودردش را بسیار تسكین می دهد، و حتی موجب از بین رفتن درد و بیهوشی می شود. وی گفت وقتی درباره این پدیده ها تأمل كردم، این فكر به ذهنم خطور كرد كه سرانجام آن چیزی را كه مدتها به دنبال آن بودم كشف كرده ام : راهی برای بی حس ساختن موقت اعصاب، تا بتوان بی آنكه بیمار متحمل دردی شود، به اعمال جراحی دست زد .

جكسون كوشید كه نه تنها مورتون را از افتخار این كشف بی نصیب سازد، بلكه نقش ولز و حتی دیوی را نیز انكار كند. او به غلط می گفت كه دیوی ، اكسید نیترو را به منزله داروی بیهوشی نمی شناخت، و اینكه ولز نیز گمان نمی كرد اكسید نیترو درد را تخفیف دهد، بلكه خود او بود كه این مسئله را اثبات كرده بود. آتش نبرد بین جكسون، ولز و مورتون تا مدتها شعله ور بود، و حتی پس از خودكشی ولز در سال 1848 تا مدتها بین طرفدارانشان ادامه داشت. سرانجام این مجادله در كنگره ایالات متحده مطرح شد. در همین موقع بود كه سروكله چهارمین مدعی كشف داروی بیهوشی پیدا شد.

این مدعی چهارم دكتر كراوفور و .لانگ از جفرسون جورجیا بود. در اوایل دهه 1840 در جنوب ایالات متحده رسم شده بود كه مهمانی هایی نظیر نمایشی كه ولز در هارتفورد كانتیكت دیده بود برای نشئه شدن با اكسید نیترو برپا شود. بعضی از دوستان لانگ از او اكسید نیترو می خواستند. او كه چیزی از آن نداشت، به آنان گفت كه اتر دارد، و به تجربه شخصی خود می دانست كه آثار نشاط آور و مشابهی دارد. آنان اتر را گرفتند، و پس از لذت بردن از آثاری كه برخودشان داشت، تصمیم گرفتند برای سرگرمی هم كه شده، آن را بر روی برده سیاهی كه نوشیدنی تعارف می كرد امتحان كنند. بَرده با این كار موافق نبود، ولی در حین كشمكشی كه در گرفت او نفس عمیقی كشید و همین باعث شد آن قدر اتر استنشاق كند كه كاملاً بیهوش بر زمین افتد. خوش گذرانها كه می ترسیدند برده مرده باشد، بی درنگ دكتر لانگ را خبر كردند. در معاینه معلوم شد كه نبضش طبیعی و تنفسش منظم است، اما بیدار نمی شود. وقتی چندی بعد به هوش آمد حالش طبیعی بود، ولی به یاد نمی آورد كه چه اتفاقی افتاده است.

لانگ نیز مانند ولز دریافت كه شاید در بیمارانی كه تحت تأثیر داروی بیهوشی بودند، (كه در این مورد اتر بود نه اكسید نیترو) بتوان اعمال جراحی انجام داد. وقتی در 30 مارس سال 1842، دكتر لانگ ، دو تومور را پس از دادن اتر بدون هیچ گونه دردی از گردن بیماری بیرون آورد، فرصتی به دست آمد تا این نظریه را امتحان كند. این واقعه چهار سال قبل از آنی بود كه مورتون در بوستون بیماری را كه با اتر بیهوش شده بود جراحی كند. از آن پس لانگ به طور معمول از اتر برای بیهوش كردن بیمارانش استفاده كرد، و چون مرد متواضعی بود، كشفش را علنی نكرد.

وقتی بین جكسون ، مورتون و ولز درگیری پیش آمد، دوستان لانگ ادعای اولویت او را در كنگره مطرح كردند، اما كنگره از اتخاذ تصمیم رسمی خودداری كرد. ولز(پس از مرگش) در سال 1864 از طرف انجمن دندانپزشكی امریكا و در سال 1870 از طرف انجمن پزشكی امریكا به عنوان كاشف داروی بیهوشی در ایالات متحده شناخته شد.

مورتون و لانگ به استفاده ازاتر در جراحی هایشان ادامه دادند. حوادثی كه در حین بیهوشی با اتر روی داد به حدی شد كه اعضای بسیار محافظه كار جامعه پزشكی و دندانپزشكی با مصرف آن به مخالفت برخاستند، و مورتون آن قدر مورد اذیت و آزار قرار گرفت كه از حرفه اش كناره گرفت. در سال 1868 او را در پارك مركزی نیویورك بیهوش یافتند، كه كمی بعد بر اثر جراحاتی كه گمان می رفت نتیجه حمله مهاجمی ناشناخته باشند، درگذشت. جكسون نیز جز به هنگام دریافت نشان عقاب سرخ پروس، مورد تقدیر قرار نگرفت؛ وی در سال 1880 در یك بیمارستان روانی فوت كرد. كراوفورد لانگ نیز به علل طبیعی در گذشت. ایالت جورجیا در تالار مشاهیر واشنگتن دی . سی . مجسمه او را با این نوشته نصب كرد: اهدایی جورجیا ، كراوفورد و.لانگ ، ابداع كننده استفاده از اتر سولفوریك به عنوان داروی بیهوشی در جراحی، به تاریخ 30 مارس 1842، در جفرسون ، از بخش جكسون جورجیا، ایالات متحده امریكا . ( در واقع این اتر به زبان فنی دی اتیل اتر بود).

به ندرت اتفاق افتاده است كه كشفی بخت یارانه تر از كشف بیهوشی با اكسید نیترو و اتر باشد، كمتر كشفی به اندازه اینها برای بشر پر اهمیت بوده، و شاید هیچ كشفی نبوده است كه انتساب افتخار و اعتبار آن به شخصی معین به این اندازه دشوار باشد.

یك نكته :

ضرب المثلی است كه می گوید: تابوده ، چنین بوده و ضرب المثل دیگری نیز هست كه : از ماست كه برماست . هر دو این جمله ها را می توان در مورد كشف و استفاده از اكسید نیترو صادق دانست. جوانان از نخستین روزهای سده نوزدهم اكسید نیترو را به منزله گاز خنده آور مصرف می كردند، و امروزه نیز جوانان یاد گرفته اند كه چگونه از آن برای نشئه شدن استفاده كنند. در خامه هایی كه در ظروف حلبی بسته بندی می شوند، از اكسید نیترو به عنوان گاز پیشران استفاده می شود تا خامه را به بیرون براند، بنابر این به راحتی می توان آن را در خواروبار فروشی ها و فروشگاههای عرضه كننده لوازم رستوران ها تهیه كرد. در گزارش های پلیس آمده است كه به دلیل دسترسی گسترده به اكسید نیترو، عده زیادی از آن استفاده نادرست می كنند

زایمان بدون بیهوشی

اولين دورة آموزش زايمان بدون درد به روش هيپنوتيزم به همت دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي و با همكاري معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اول آذرماه سال جاري برگزار شد. در اين دوره، متخصصان بيماري‌هاي زنان و زايمان و متخصصان بيهوشي روش هيپنوتيزم را از استادان انجمن علمي باليني هيپنوتيزم ايران فرا گرفتند تا بتوانند از اين طريق، زايمان را بدون درد سازند و با افزايش بي‌روية سزارين كه دليل آن عمدتاً ترس ناشي از درد زايمان طبيعي است مقابله كنند. در حين برگزاري اين كارگاه، دربارة اهميت زايمان بدون درد به روش هيپنوتيزم با مسئولان گفت‌و‌گو كرديم.

 

ماشین بیهوشی

 
كاربرد دستگاه: بيهوشي عبارت است از فقدان كامل حس درد . اصولا" اعما ل جراحي مستلزم بيهوشي يا بي حسي بيمار است كه بدون آن عمل جراحي براي بيمار تحمل ناپذير است . معمولا" داروهاي بيهوشي ارتباط مخصوص به سيستم عصبي داشته و باعث ميشود بيمار احساس درد نكند . اين بي حسي يا عمومي است يعني مريض به كلي به خواب عميق فرو رفته و به هيچ نوع تحريك خارجي جواب نمي دهد و يا اينكه بوسيله تزريق داروهاي بخصوص فقط در محلي كه بايد عمل جراحي آن انجام گيرد احساس درد از بين مي رود. داروهاي بيهوشي عمومي به صورت گاز هستند مثل سيكلوپروپان كه ماده اي قابل اشتعال منفجركننده است ويا به صورت بخار مثل اتر و هالوتان ميباشند.

مشخصات : معمولا" يك دستگاه بيهوشي داراي قسمتهاي عمده زير است:
الف : yokes محلي است كه سيلندر يا لوله كشي گاز به آن وصل ميشود .
ب : كم كننده فشار :عبارت از قسمتي كه فشار شديد گاز را كاهش داده و با فشار ثابت به دستگاه ميفرستد.
ج : دريچه كنترل گاز control-valve كه توسط فلومترهائي كه بيشتر از نوع روتامتر ميباشند حجم گاز را به طور دقيق كنترل ميكند . جريان تمام گازها به يك شاهراه منتهي شده و با هم مخلوط ميشوند.
د : تبخير كننده با vaporizer ( بخار ) مخلوط گازها از سطح تبخير كننده هاي مايعات هوشبر عبور داده مي شود كه اين تبخير كننده ها ازانواع مختلف مي باشند ( طبق فرضيه آواگادرو كه حجم هاي مساوي گازها در دما و فشار يكسان محتوي تعداد مولكولهاي مساوي است).
ه : مخلوط گازهاو داروهاي هوشبر : يا توسط تقسيم نيمه باز به بيمار ميرسد . يا اينكه به مدار بسته دوراني وصل مي شود كه خود توسط دو لوله خرطومي دو دريچه يكي براي دم و ديگري براي بازدم است و يك ظرف سدولايم كه به صورت دانه هاي صورتي رنگ است كه در ظرف هاي مخصوص ريخته ميشود و به ماشين بيهوشي متصل است و خاصيت جذب CO2 را كه از هواي بازدمي بيمار ميرسد را دارد .
و : قسمت صورت كه ماسك به آن متصل مي شود.

روبات بیهوشی در فرانسه تولید شد

یک نمونه اولیه روبات که می‌تواند بیهوشی عمومی ایجاد کند، در فرانسه تولید شده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه پروفسور مارک فیشلر، رئیس بخش بیهوشی در بیمارستان فوش شهر سورسنس که این سیستم را به همراه دو متخصص دیگر ایجاد کرده است، در این باره گفت: "این سیستم خودکار مقدماتی متخصص بیهوشی را از یکی از وظایفش آزاد می‌کند تا بتواند وقت خودش را صرف وظیفه بسیار مهم نظارت بر وضع بیمار کند" این دستگاه فرانسوی بر روی ۲۰۰ بیمار در ۱۰ بیمارستان فرانسه و نیز در دو بیمارستان در بلژیک و آلمان آزمایش شده است. این دستگاه شامل یک مونیتور دوطیفی است که می‌تواند عمق بیهوشی را بوسیله ثبت فعالیت مغز تجزیه و تحلیل کند. یک الکترود قرار گرفته در ابروی بیمار مونیتور را قادر می‌کند که عمق بیهوشی را بسته به این شاخص دوطیفی از صفر تا ۱۰۰ درجه‌بندی کند. "شاخص دوطیفی" یک وسیله نظارت بر فیزیولوژی عصبی است که به طور مداوم نوار مغزی را در حین بیهوشی عمومی تجزیه و تحلیل می‌کند تا سطح هوشیاری فرد را ارزیابی کند.

نخستین جراحی مغز بدون بیهوشی در جهان انجام شد

یک مرد استرالیایی در حالی که هشیار بود و با گروه پزشکی‌اش سخن می‌گفت، تحت عمل جراحی قرار گرفت.

یک مرد استرالیایی در حالی که هشیار بود و با گروه پزشکی‌اش سخن می‌گفت، تحت عمل جراحی قرار گرفت.
این اولین عمل از این نوع با استفاده از تکنولوژی‌ پیشرفته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه جان جیمز که این عمل بر روی او انجام شد، در این باره گفت این تجربه‌ای عجیب بود که روی تخت عمل جراحی دراز کشیده باشید و یک سوراخ ۱.۵ سانتی‌متری در سرتان ایجاد شده باشد، و در همان حال بشنوید که پزشکان و پرستاران دارند با یکدیگر صحبت می‌کنند.
اما او کفت که در تمام مدت این عمل جراحی که در ماه آوریل امسال انجام شد تا آنوریسم (یک رگ به طور غیر طبیعی متسع شده که ممکن است پاره شود و خونریزی کند) را از مغز او خارج کند، اطمینان خود حفظ کرد.
این راننده بازنشسته اتوبوس در یک کنفرانس خبری در شهر کانبرای استرالیا گفت:‌ "پرستاران از من مراقبت می‌کردند و با من حرف می ‌زدند. البته زیاد چیزی نمی‌دیدم زیرا نمی‌توانستم سرم را تکان دهم."
پزشکان در جریان عمل از جیمز خواستند که کلمات و شماره‌هایی را بر روی یک صفحه نورانی به او نشان داده می‌شد، بخواند تا مطمئن شوند ضمن عمل به بینایی او آسیبی وارد نمی‌شود.
این گروه جراحی در بیمارستان کانبرا معتقد است که با توجه به تکنولوژی مورد استفاده و اندازه کوچک سوراخ در سر جیمز، و نیز این حقیقت که او در تمام طول عمل هشیار باقی ماند، این عمل جراحی در نوع خود اولین مورد در جهان به شمار می‌‌آورد.
نرم‌افزار واقعیت مجازی که تصویری سه‌بعدی از مغز جیمز ایجاد می‌کرد، مورد استفاده قرار گرفت تا به گروه جراحی امکان دهد انجام این عمل را از قبل تمرین کنند.
در حین عمل یک تصویر سه‌بعدی از مغز جیمز روی یک طرف عینک مخصوص بر روی چشم جراحان انداخته شده بود و در طرف دیگر عینک آنها می توانستند تصویری با نمای نزدیک از مغز او از طریق یک میکروسکوپ ببینند.
از یک دستگاه سونوگرافی نیز مورد استفاده قرار گرفت تا تضمین شود پس از برداشتن آنوریسم، خونریزی متوقف شده است.
جیمز ۷۸ ساله ابتدا به علت مشکلات بینایی و حملات سرگیجه به پزشک مراجعه کرد و اسکن مغز او آنوریسم عروقی بالقوه مرگبار را کشف کرد.
جراحی این عارضه عروقی ضروری بود،اما از آنجایی که این آنوریسم پشت چشم راست او قرار داشت، این جراحی ممکن بود باعث کوری او شود، و برای همین دکترها او را در طول عمل بیدار نگه داشتند.
جیمز دو روز پس از عمل از بیمارستان مرخص شد و گفت که پس از عمل احساس سلامت می‌کند.

1933 سال حبس برای یک متخصص بیهوشی اسپانیایی

دادگاهي در ايالت والنسياي اسپانيا، يك پزشك متخصص بيهوشي را به تحمل 1933 سال حبس محكوم كرد.

اتهام اين پزشك كه «خوآن مائسو» نام دارد، اين است كه 275 تن را در فاصله سال‌هاي 1988 تا 1997 به هپاتيت C آلوده كرده است.

اين پزشك كه خود به بيماري هپاتيت C مبتلا بوده، پس از هر بار تزريق مرفين به خود از سرنگ آلوده براي بيماران استفاده مي‌كرده است.

وي با اين كار تاكنون چهار تن را به كام مرگ فرستاده است.

دادگاه همچنين «مائسو» را ملزم به پرداخت 680 هزار دلار غرامت به هر خانواده‌ بيمار كرده است.

هنوز هم هالوتان

استفاده ازهالوتان در جهان به كمترين ميزان رسيده است
وزارت رفاه سلامت مردم را فداي قيمت دارو كرده است
هالوتان، پرمصرف ترين داروي بيهوشي ايران باوجود عوارض زياد هنوز با داروهاي كم خطر جايگزين نشده است و ٨٠ درصد بيمارستان ها همچنان از اين دارو براي بيهوشي استفاده مي كنند.
دكتر محمد مهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي ايران، با اعلام اين خبر به خراسان مي گويد: در حال حاضر داروي هالوتان در كشورهاي ديگر به جز در موارد خاص و آن هم با روش هايي دقيق و حساب شده، مصرف نمي شود.
در ايران نيز از اوايل سال ٨٥ قرار بود اين دارو به تدريج حذف شود با اين وجود در حال حاضر ٨٠ درصد بيمارستان ها همچنان از اين دارو براي بيهوشي استفاده مي كنند كه داراي عوارض بسيار بيشتري نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي از جمله عوارض كبدي و قلبي مي باشد. وي سوء مديريت و ناهماهنگي بين وزارت بهداشت و رفاه را دليل وجود اين مشكل ذكر مي كند.
دكتر سعيد واقفي دبير انجمن داروسازان نيز با تاييد عوارض زياد هالوتان نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي جديد علت استفاده گسترده از آن را در سطح كشور، ارزان بودن و تحت پوشش بيمه قرار نداشتن داروهاي بيهوشي جديد عنوان مي كند.
دكتر ملك زاده دبير انجمن متخصصان گوارش و كبد ايران نيز مي گويد: هپاتيت ها و مرگ هاي ناشي از هالوتان ديگر كشورها را مجاب به جايگزيني اين دارو با داروهاي كم عوارض جديد كرده است اما متأسفانه علاوه بر اين كه در ايران از داروي هالوتان به وفور استفاده مي شود، نسبت به روش صحيح و دستورالعمل هاي بين المللي استفاده از آن نيز بي توجهي مي شود.
دكتر رضايي، مدير اطلاع رساني معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت، ضمن تاييد عوارض هالوتان مشكل را گراني داروهاي جديد جايگزين عنوان مي كند.
دكتر محمدمهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي و مراقبت هاي ويژه ايران، در مورد داروي بيهوشي هالوتان مي گويد: اين دارو مي تواند عوارض خطرناكي براي بيماران پس از عمل جراحي درپي داشته باشد و به همين دليل نيز در سطح جهان تقريبا از مكانيسم دارويي كنار گذاشته شده است. با اين حال متأسفانه در بيش از ٨٠ درصد بيمارستان هاي ايران از اين داروي بيهوشي استفاده مي شود چون ارزان قيمت است.
داروهاي بيهوشي ديگري اكنون به عنوان جايگزين در دنيا معرفي و وارد چرخه درمان كشور نيز شده است كه بسيار سالم تر از هالوتان مي باشد، اما به دليل اين كه تحت پوشش بيمه نمي باشد، در كشورمان چندان مورد استفاده قرار نمي گيرد.هالوتان يك داروي تبخيري بيهوشي است كه به دليل عوارض جانبي در شبكه هاي بهداشت و درمان جهان تقريبا كنار گذاشته شده است و موارد اندك استفاده از آن نيز به صورت بسيار دقيق و حساب شده انجام مي شود.دكتر قيامت ضمن اشاره به اين مسئله مي افزايد: جاي تأسف است كه هنوز در كشور داروهاي بيهوشي قديمي براي اعمال جراحي استفاده مي شود.
وي توضيح مي دهد: نگاه سازمان هاي بيمه گر به ويژه در ايران به سلامت يك نگاه تجاري است تا انساني؛ لذا با اين كه وزارت بهداشت از آن ها خواسته است كه داروهاي جديد بيهوشي سووفلوران و دسفلوران را تحت پوشش بيمه قرار دهند، هنوز اين امر اتفاق نيفتاده است. به عبارت ديگر با گذشت ٨ ماه از ابلاغ نامه وزارت بهداشت به وزارت رفاه براي اين منظور، وزارت رفاه به اين خواسته - كه ارتباط مستقيم با سلامت و جان انسان دارد - توجهي نكرده است.
به گفته دكتر قيامت، نتايج بررسي هاي علمي صورت گرفته در زمينه عوارض داروي هالوتان و نظر متخصصان مختلف در اين باره به هيچ عنوان مورد توجه قرار نگرفته است.به گفته رئيس انجمن بيهوشي ايران، هالوتان يك داروي بيهوشي استنشاقي است كه عوارض آن در كودكان كمتر از بزرگسالان است، ولي اگر عمل جراحي تكرار شود يا مدت زمان عمل طولاني باشد، عوارض دارو بيشتر مشخص مي شود.به عنوان مثال براي فردي كه سابقه بيماري قلبي يا كبدي دارد، در صورت نياز به عمل جراحي، نبايد از اين دارو براي بيهوشي استفاده كرد ولي چون قيمت داروهاي ديگر بيشتر است، در حال حاضر از هالوتان در سطح گسترده استفاده مي شود؛ اين درحالي است كه هالوتان باعث تشديد بيماري هاي قلبي، افت فشار خون، كاهش انقباضات عضله قلب، كاهش ضربان قلب و گاه ايست قلبي مي شود.شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت سال گذشته اعلام كرد كه هالوتان به تدريج تا سال آينده (امسال) از چرخه درمان كشور حذف مي شود و داروهاي جديد بيهوشي در فهرست داروهاي تحت پوشش بيمه ها قرار مي گيرد كه متأسفانه هنوز اين اتفاق نيفتاده است.دكتر قيامت كمبود بودجه و سوء مديريت را عامل انجام نشدن اين جايگزيني عنوان مي كند كه اين امر باعث شده است در حال حاضر در اكثر مراكز درماني و اتاق هاي عمل بيمارستان هاي دولتي كشور از داروهاي بيهوشي قديمي از جمله هالوتان استفاده شود. به گفته دكتر قيامت، عواملي مانند نوع جراحي، سن و وضعيت بيمار در انتخاب نوع داروي بيهوشي نقش دارد و در واقع داروهاي بيهوشي مختلف بسته به تشخيص متخصص بيهوشي در جراحي ها مورد استفاده قرار مي گيرد.وي توضيح مي دهد: داروي هالوتان در كنار برخي ديگر از داروهاي بيهوشي ٣٠ سال است كه در ايران مورد استفاده قرار مي گيرد و از آن جا كه سيستم دفع گازها در اتاق عمل اكثر بيمارستان ها و مراكز درماني كشور به خوبي انجام نمي شود، استفاده از داروهاي بيهوشي قديمي نه تنها براي بيمار بلكه براي پرسنل اتاق عمل نيز عوارضي به همراه خواهد داشت.
دكتر سيدمطهر كمال شجاعي، متخصص بيهوشي بيمارستان رضوي مشهد، ضمن اشاره به اين كه تمام داروها از جمله داروهاي بيهوشي داراي عوارض مي باشد، مي گويد: داروي سووفلوران بهتر از هالوتان و داراي عوارض بسيار كمتري مي باشد ولي باتوجه به بالا بودن قيمت آن (حدود ١٠ برابر قيمت هالوتان)، از هالوتان استفاده مي شود؛ چرا كه كاربرد آن در بسياري از بيمارستان ها به هيچ عنوان مقرون به صرفه نيست.
وي در مورد عوارض هالوتان مي گويد: هپاتيت دارويي عارضه اي است كه ممكن است در هر چند هزار مورد جراحي كه در آن ها از هالوتان براي بيهوشي استفاده شده است، يك بيمار به آن مبتلا شود. هالوتان با تأثير بر سلول هاي كبدي،در موارد نادر باعث التهاب اين عضو مي شود كه به آن هپاتيت دارويي مي گويند. با اين حال در كشورهاي ديگر هم تحت شرايطي استفاده مي شود، اما در كنار اين دارو، داروهاي بيهوشي ديگر با عوارض كمتر هم وجود دارد كه متخصص بيهوشي باتوجه به شرايط، داروي مناسب را انتخاب مي كند با اين حال اگر «سووفلوران» با قيمت مناسب وجود داشته باشد، بدون ترديد استفاده از اين دارو بسيار بهتر خواهد بود.دكتر سيدجمال سعيد واقفي دبير انجمن داروسازان ايران نيز مي گويد: هالوتان يكي از هوشبرهاي قديمي است كه از حدود ٣٠ سال پيش مصرف مي شود. اما باتوجه به پيشرفت صنعت داروسازي و توليد داروهاي بيهوشي سالم تر، به تدريج اين داروها جاي داروهاي با عوارض بيشتر مانند هالوتان را مي گيرد.دكتر سعيد واقفي مي گويد: به طور كلي داروهاي بيهوشي داراي عوارض زيادي است اما هالوتان نسبت به داروهاي جديدتر عوارض بيشتري دارد. بنابراين اميدواريم به تدريج هالوتان جز در معدود مواردي كه بنا به شرايط بيمار، بايد مورد استفاده قرار گيرد، از چرخه داروهاي بيهوشي كنار گذاشته شود.به اعتقاد دكتر سعيد واقفي، رسالت وزارت بهداشت مثل ديگر كشورها اين است كه داروهايي را وارد چرخه درمان كند كه فوايد بيشتر و عوارض كمتري دارد. قيمت در اين فرآيند اهميت دارد اما نه زماني كه پاي جان انسان ها در ميان است؛ بنابراين بايد به تدريج واردات و استفاده اين دارو ممنوع شود. در اينجا بخش هايي از نامه هايي را در اختيار خوانندگان مي گذاريم كه براي حذف هالوتان از سوي مراكز تخصصي نوشته شده و يكي از مراكز ذي ربط در اختيار خراسان گذاشته است.
دكتر مجتبي مجتهدزاده، دبير شوراي بررسي و تدوين داروهاي ايران طي نامه اي به دبيرخانه شوراي عالي بيمه در آبان ماه سال ٨٥، از رئيس دبيرخانه شوراي عالي بيمه خواسته است: «باتوجه به اين كه حذف داروي بيهوشي هالوتان در دستور جلسه ٦ ماه آينده شوراي بررسي و تدوين داروهاي ايران قرار گرفته است، نسبت به قرار گرفتن داروي سووفلوران (Sevofloran) در فهرست داروهاي تحت پوشش بيمه دستور مقتضي صادر فرماييد.»
مديران گروه بيهوشي دانشگاه هاي علوم پزشكي بقي الله تهران، شيراز، اهواز، تبريز، مشهد، كرمانشاه، كرمان، گيلان، اروميه، يزد، اصفهان و همدان نيز در نامه اي به مديريت نظارت بر برنامه هاي تجويز و مصرف داروي وزارت بهداشت خواسته اند: «به جاي هالوتان از دستيابي بيماران به فرآورده هاي موثر و كم خطر حمايت كند.»دكتر مجتبي مجتهدزاده، مديريت نظارت بر برنامه هاي تجويز و مصرف داروي وزارت بهداشت در جوابيه اي به نامه اين مديران گروه بيهوشي، با اشاره به عوارض هالوتان نوشته است: استفاده از اين فرآورده ممكن است به خصوص در گروه هاي خاصي از بيماران عوارض بيشتري در مقايسه با برخي داروهاي هوشبري استنشاقي داشته باشد، از جمله هپاتو توكسيسيتي، هپاتيت دارويي و اختلال شديد عملكرد كبد ناشي از مصرف هالوتان در كودكان گزارش شده است كه البته در مقايسه با بزرگسالان بروز كمتري داشته است. ميزان بروز اين عوارض در مواردي كه ديگر هوشبرهاي هالوژنه مورد استفاده قرار گرفته، كمتر گزارش شده است.
همچنين ديس ريتمي هاي ايجاد شده (نامنظم بودن ضربان قلب به صورت مقطعي) بر اثر مصرف هالوتان شيوع و شدت بيشتري نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي دارد. همچنين آريتمي (نامنظم بودن ضربان قلب به صورت دائم) ناشي از هالوتان بيش از ديگر بيهوش كننده هاي تبخيري مي باشد. در بيماران جوان، هالوتان عملكرد قلبي - عروقي را به ميزان قابل ملاحظه اي نسبت به ايزوفلوران (يك داروي بيهوشي ديگر) كاهش مي دهد.
دكتر رضا ملك زاده دبير انجمن متخصصان گوارش و كبد ايران نيز طي نامه اي به دكتر شهاب الدين صدر، رئيس سازمان نظام پزشكي نوشته است: در كشورهاي پيشرفته از هالوتان براي بيهوشي افراد بالغ، مگر در موارد خاص با انديكاسيون مشخص و اثبات شده، استفاده نمي شود.
ديگر داروهايي كه عوارض بسيار كمتري دارد، جايگزين آن شده است؛ اما متأسفانه اين دارو همچنان در ايران به صورت وسيع در مراكز دولتي دانشگاهي و خصوصي براي بيهوشي افراد بالغ مورد استفاده قرار مي گيرد و به تبع آن هر ساله موارد متعددي از هپاتيت ناشي از هالوتان ديده مي شود كه علاوه برتحميل هزينه هاي سنگين بر سيستم بهداشتي، در برخي موارد به مرگ بيمار منجر مي شود. همچنين مواردي از آسيب هاي كبدي به دنبال تماس شغلي با هالوتان در پرسنل پزشكي از جمله متخصصان بيهوشي، جراحان و كاركنان آزمايشگاه ها نيز گزارش شده است. براساس پژوهش مركز تحقيقات بيماري هاي گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي تهران، ٥٧ مورد ابتلا به هپاتيت ناشي از هالوتان در فاصله سال هاي ٧٣ تا ٨٥ فقط در ٣ بيمارستان گزارش شده است. براساس همين پژوهش مشخص شده كه هالوتان عامل مرگ ٧ بيمار در اين ٣ بيمارستان بوده است و افراد ديگري نيز مدت ها بستري يا تحت مراقبت سرپايي بوده اند.دكتر ملك زاده در اين نامه آورده است: بديهي است اگر اين مطالعه به صورت آينده نگر در سطح كشور انجام نشود، تعداد موارد ابتلا به هپاتيت ناشي از هالوتان و مرگ و مير ناشي از آن تا ٢٠ برابر افزايش خواهد يافت.همچنين باوجود اين كه در مورد نحوه استفاده از هالوتان دستورالعمل و استانداردهاي بين المللي وجود دارد ولي در بسياري از موارد متخصصان بيهوشي اين دستورالعمل ها را رعايت نمي كنند.دكتر رضايي، مدير اطلاع رساني معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت، در اين باره كه چرا باوجود آن كه قرار بوده از سال پيش شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت هالوتان را از چرخه درمان كشور حذف كند، ولي هنوز اين كار انجام نشده است، مي گويد: داروهاي مختلف بيهوشي در فهرست دارويي كشور با سطح عوارض و اثربخشي متفاوت وجود دارد تا دست پزشك براي انتخاب نوع دارو، بسته به وضعيت و شرايط بيمار باز باشد. يكي از اين داروها هالوتان است كه مانند ديگر داروهاي بيهوشي عوارضي به دنبال دارد ولي در بعضي موارد عوارض آن بيشتر است كه متخصصان بيهوشي با آزادي عملي كه دارند مي توانند آن را براي عمل جراحي انتخاب يا از يك داروي بيهوشي ديگر استفاده كنند.
وي مي گويد: چنانچه عوارض يك دارو بيش از حد باشد، حذف مي شود. ولي بايد كميته تخصصي مربوط به آن به اين نتيجه برسد تا شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت آن را حذف كند.
دكتر رضايي تأكيد مي كند: يكي از دلايل عمده استفاده نسبتا زياد از هالوتان ارزان بودن آن نسبت به بقيه داروهاي بيهوشي است. به عبارت ديگر از آن جا كه داروهاي بيهوشي با عوارض كمتر تحت پوشش بيمه نمي باشد، بيمارستان هاي دولتي نيز از اين داروها براي بيهوشي استفاده نمي كنند.

روش جدید اندازه گیری عمق بیهوشی

 Bispectral Indexروش جدید اندازه گیری عمق بیهوشی است وعددآن رابطه ی معکوس با عمق بیهوشی دارد. روش معمول جهت اندازه گیری عمق بیهوشی در اتاقهای عمل استفاده از معیارهای بالینی می باشد که کافی نیست. تا کنون مطالعه ای جهت ارزیابی وضعیت موجود عمق بیهوشی در اطاق های عمل ما با استفاده ازBIS انجام نشده است، لذادر این مطالعه وضعیت موجود عمق بیهوشی را در بیهوشی عمومی وریدی و استنشاقی  مورد مطالعه قراردادیم.
روش بررسی:
این مطالعه از نوع توصیفی – تحلیلی است. ١١٤ بیمار ،بین دو گروه بیهوشی عمومی و بیهوشی وریدی تقسیم شدند. در هر گروه بیماران به صورت تصادفی وکور به سه زیر گروه تقسیم شدند.BISدریکی از سه زمان بلافاصله بعد از لوله گذاری تراشه، برش جراحی و بستن زخم اندازه گیری می شد.پس از جمع آوری اطلاعات،داده ها با استفاده از کامپیوتر و آزمونهای t مستقل و Chi-square و آنالیز واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها:
توزیع فراوانی  BIS مطلوب در بین زیرگروههای مورد مطالعه بین بیهوشی استنشاقی ووریدی معنی دار نبود (P >0.05). میانگین BIS در بیهوشی استنشاقی به طور معنی داری بیشتر از بیهوشی وریدی بوده است(P <0.05) .اختلاف معنی داری  بین توزیع فراوانی BIS معقول در بیهوشی استنشاقی و وریدی در سه زمان مورد مطالعه وجود نداشته است(P>0.05)
نتیجه گیری:
علائم بالینی که به صورت معمول مورد استفاده قرار می گیرند،جهت ارزیابی عمق مناسب بیهوشی کافی نیستند.با استفاده  از مانیتورینگ BIS می توان عمق بیهوشی مناسب  ایجاد کرد  و همچنین بعضی اوقات قادر هستیم،دوز مورد نیاز داروهای بیهوشی را کاهش دهیم