وبلاگ تخصصی بیهوشی

به دليل اشتباه متخصص بيهوشي بيمارستان شهيد بهشتي بابل،يک زن 30 ساله بابلسري دچار مرگ مغزي شد.

طيبه پور آخوند 30 ساله اهل پازوار بابلسر که 25 آبانماه سال جاري به دليل داشتن يک توده کوچک جهت آزمايش و تکه برداري به بيمارستان شهيد بهشتي بابل مراجعه کرده بود،با اشتباه متخصص بيهوشي و دريافت گاز N2 به جاي اکسيژن دچار مرگ مغزي شد و به کما رفت.

همسر بيمار که از پرسنل بيمارستان شهيد بهشتي بابل شاکي است، گفت: از مراجع قانوني انتظار دارم قانون حقم را از فرد خاطي گرفته و وي را به سزاي عملش برساند.

جواد ارثي اظهار داشت: ما با تصور اينکه بيمارستان شهيد بهشتي بابل يکي از بيمارستانهاي مجهز اين شهرستان بوده و پرسنل آن از احساس مسئوليت بالايي برخورداردند،همسرم را به اين بيمارستان انتقال داديم.

وي ادامه داد: 25 آبان ماه سال جاري همسرم را به دليل داشتن توده اي کوچک جهت آزمايش و نمونه برداري به بيمارستان شهيد بهشتي بابل انتقال داديم و زمانيکه متخصص بيهوشي وي را براي نمونه برداري آماده کرد بود،در هنگام بيهوشي به جاي اينکه به وي اکسيژن دهند،گاز N2 داده باعث مرگ مغزي او شد.

ارثي تصريح کرد: همسرم در حال حاضر در بخش ICU بيمارستان بستري است و با مرگ دست و پنجه نرم مي کند.

همسر بيمار جوان ادامه داد: عاجزانه از مسئولان وزارت بهداشت درخواست دارم به وضعيت بيمارستانها رسيدگي کرده و با افرادي که به راحتي مرگ را براي بيماران رقم مي زنند،برخورد قانوني به عمل آورند.

ماشین بیهوشی سیار یک سیستم بیهوشی ، شامل منبعی برای گازهای فشرده ، جریان سنج برای تنظیم و ارائه مقادیر مشخصی از گازها به درون سیستم تنفسی بیهوشی و محلی برای تبخیر و ارائه غلظت های مشخص بخار هوشبرهای مایع است که از لحاظ حجم و وزن از ماشین های بیهوشی فعلی سبک تر و کوچک تر است .

همچنین این دستگاه قابلیت استفاده در هر زمان و یا مکان را داراست.

گفتنی است این مخترع بسیجی جوان دارای مدرک کاردانی هوشبری و مولف کتابی در زمینه بیهوشی و پزشکی بوده و دارای رتبه نخست علمی و فرهنگی در چهارمین جشنواره ممتازین و مبتکرین و نوآوران سال 1384 است.

ایشان علاوه بر اختراع فوق ، مخترع سرنگ دوقلو ، پمپ انقوزیون سرنگ دوقلو ، سرم دوگانه و سه گانه ، تبخیر کننده چند منظوره هوشبرهای تبخیری ، لوله نای هوشمند و نیز مانیتورینگ پالس اکسی متری بلوتوث می باشد.

برگرفته از روزنامه خبر جنوب

ایشان عضو پایگاه مقاومت شهید علی اصغر یزدی -حوزه مقاومت شهید مفید لارستان می باشد.

آيا مي‌دانيد امروزه 85 درصد اعمال جراحي چشم با روش بي‌حسي موضعي انجام پذير است؟ با اين‌حال متاسفانه در كشور ما اعمال جراحي بيشتر بيماران بويژه سالمندان، با وجود خطر بالا، تحت بيهوشي عمومي صورت مي‌گيرد كه اين مساله بيشتر به علت نداشتن مهارت كافي در ايجاد بي‌حسي طولاني چشم است. بيشتر اوقات اين اقدام به وسيله چشم‌پزشكان صورت مي‌گيرد، در حالي است كه اين عمل در حيطه كاري متخصصان بيهوشي قرار دارد.

كاربرد روش بي‌حسي رتروبولبار كه هم‌اكنون در بيشتر مراكز جراحي چشم در كشور مورد استفاده قرار مي‌گيرد، ممكن است احتمال خطر بيماران را افزايش دهد. هم اينك در بسياري از كشورها از روش بي‌حسي پري بولبار، ساب تنون و روش‌هاي نوين ديگر استفاده مي‌شود.

در حال حاضر، روش بي‌حسي پري بولبار براي بيماران مبتلا به بيماري‌هاي سيستميك كه بيهوشي عمومي براي آنها خطرناك است، توصيه مي‌شود.

نادر رحيمي، رزيدنت بيهوشي دانشگاه علوم پزشكي تهران در گفت‌وگو با خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه لوله تراشه براي اولين بار توسط ابوعلي سينا اختراع شد، گفت: اين لوله تراشه در گذر زمان جديدتر و تبديل به لوله تراشه‌هاي امروزي شد. اما عوارض اين لوله تراشه‌ها شامل افزايش فشار خون، ضربان قلب، سكته‌هاي زير عمل، تهوع، استفراغ، افزايش فشار داخل جمجمه و چشم همچنان وجود داشت و در حال حاضر نيز متخصصان بيهوشي با اين نوع عوارض دست به گريبان هستند.

وي تصريح كرد: از اين رو به فكر ساخت لوله تراشه‌اي افتاديم كه تا اين عوارض را به حداقل برساند كه طرح جديد در 26 بيمار آزمايش شد و در هيچ يك از بيماران، عوارض مرسومي كه در حال حاضر پزشكان دنيا با آن درگيرند، مشاهده نشد.

رحيمي درباره كاربردهاي اين لوله تراشه جديد گفت: استفاده در ICU، اتاق عمل و بيماراني كه توسط امدادهاي هوايي منتقل مي‌شوند، از جمله كاربردهاي اين لوله تراشه محسوب مي‌شود.

وي ادامه داد: براي حفظ راه هوايي مجبور به استفاده از اين لوله هستيم، زيرا بيماري كه زير عمل بوده بايد از مواد فلج كننده استفاده شود تا تحت جراحي قرار گيرد، از اين رو بيمار قادر به تنفس نيست و يا در بيماري كه بيهوش كامل شود، سيستم كنترلي مغز بر روي تنفس از بين مي‌رود كه باعث تنفس‌هاي نامنظم شده و گاهي بيمار بدون تنفس مي‌ماند كه اين امر منجر شده كه پزشكان با اين لوله تراشه‌ها، راه هوايي را حفظ كنند.

پژوهشگر دانشگاه علوم پزشكي تهران درباره مزيت اين لوله تراشه نسبت به نمونه‌هاي قبلي، اظهار كرد: اين لوله تراشه با تغييراتي كه بر روي آن انجام شده است، كل مسير راه هوايي را بي حس مي‌كند تا بيمار نسبت به اين لوله هيچگونه واكنش نشان ندهد.

وي با بيان اين كه اين لوله تراشه در حال ثبت بين‌المللي است، بيان كرد: اين ابداع در چندين كشور ثبت شده، اما در حال حاضر منتظر تامين منابع براي ثبت در ساير كشورها هستيم تا به سمت توليد انبوه رود، البته براي توليد جهان آن نيازمند كسب استاندارد از FDA آمريكا هستيم كه پروسه طولاني محسوب مي‌شود .

اين پژوهشگر برتر دانشگاه علوم پزشكي تهران اظهار اميدواري كرد كه با مساعدت مسوولان به خصوص وزارت بهداشت اين لوله تراشه نو در داخل به توليد انبوه برسد، با بيان اين كه ثبت بين‌المللي اختراع نيازمند هزينه‌هاي سنگين است، تصريح كرد: با توجه به اين كه تنها سه درصد اختراعات صنعتي شده و 97 درصد آنها در حد فرضيه و فكر باقي‌ مي‌ماند، اميد است از اين اختراع كه به صنعتي شدن نزديك است حمايت شو

جام جم آنلاين: دستگاه ست بيهوشي كه تا پيش از اين از خارج از كشور وارد مي‌شد، توسط محققان ايراني در داخل توليد شد.

حميد‌رضا خاكباز مخترع ايراني در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس گفت: اين ست بيهوشي از جنس پي‌وي‌سي ساخته شده و كاربرد مصرفي آن در اعمال جراحي است.

وي با اشاره به اين ‌كه براي هر عمل جراحي يك ست كامل مورد نياز است، افزود: اين دستگاه هم اكنون در حال قالب‌گيري است و ما در صدد هستيم كه نمونه اوليه اين دستگاه را توليد كنيم و بعد از آن اين دستگاه را به توليد انبوه برسانيم.

اين مخترع ادامه داد: كار مطالعاتي و ساخت اين دستگاه حدود 2 سال طول كشيده است.

انجمن بيهوشي ايران:
داروهاي بيهوشي درفهرست سياه وزارت رفاه قرار دارند

ريس انجمن بيهوشي ايران گفت : داروهاي بيهوشي درفهرست سياه وزارت رفاه قرار گرفته بدين معني که هنوز شامل بيمه نشده اند .

دکتر محمد مهدي قيامت در گفت وگو با ايرنا اظهارداشت: هنوز داروهاي بيهوشي در فهرست بيمه قرار نگرفته است.
قيامت گفت: در زمان حاضر داروهاي ويتامين مثل "گلوکز امين" که يک داروي ويتاميني محسوب
مي شود، در فهرست بيمه قرار دارد، اما داروهاي بيهوشي که جزو داروهاي حياتي محسوب مي شوند از نظر بيمه ها در حد داروهاي ويتامين هم نيستند، تا بيمه شوند.
وي به داروي بيهوشي "سوو فلوران" sevoflurane" که براي بيهوشي اطفال کاربرد زيادي دارد اشاره کرد و گفت: اين دارو هنوز در ليست بيمه قرارنگرفته است وبسياري از بيمارستان هاي کشوراز داروي "هالوتان" که داروي از رده خارج بيهوشي در دنيا است، براي بيهوشي کودکان استفاده مي کنند.
وي گفت: هر چند داروي هالوتان که جزء داروهاي از رده خارج محسوب مي شود اما هنگامي که داروي جايگزين ديگري وجود ندارد چاره اي جز استفاده از آن در زمان عمل جراحي نداريم .
وي تاکيد کرد: در صورتيکه اين دارو براي يک کودک درچند بار عمل جراحي استفاده شود ،‌ منجر به بروز مشکلاتي براي وي مي شود .
رييس انجمن بيهوشي ايران اضافه کرد : اين در حالي است که با داروي سووفلوران ، کودک ظرف چند ثانيه بيهوش مي شود و ريکاوري وي نيز خيلي سريع تر انجام مي شود. اما با داروي هالوتان اين بيهوشي 20 تا 30 دقيقه بطول مي انجامد .
به گفته قيامت ، يکي از عوارض استفاده از داروي بيهوشي هالوتان به ويژه براي کودکان بيمار، امکان بروز "سندرم PSTD" ( سندرم استرس پس از حادثه ) بعد از عمل حراحي است که ممکن است تا مدت ها کودک را دچار مشکلاتي از جمله استرس کند.
"هالوتان" نوعي داروي تبخيري بيهوشي است که امروز به دليل عوارض جانبي، در شبکه هاي بهداشت و درمان جهان مورد استفاده قرار نمي گيرد

__________________

فیلم هالیوودی Awake با کارگردانی جوبی هارولد Joby Harold و با بازی جسیکا آلبا، ترنس هووارد و کلی برسفورد از 2 هفته قبلا در سینماها به نمایش گذاشته شده است.

روزنامه نیویورک تایمز، در این مقاله، نگاهی داشته به بازتاب این فیلم در میان پزشکان و جامعه.

فیلم‌ها و سریال‌هایی که خطاها و یا پدیده‌های مرتبط با پزشکی را به تصویر می‌کشند، کم نیستند، اما فیلم Awake، یک پدیده نادر پزشکی را در دنیای سینما نشان می‌دهد، پدیده‌ای که هنوز پزشکان بر سر آن بحث و اختلاف نظر دارند.

این پدیده هشیاری در بیهوشی یا anesthesia awareness نام دارد، در عالم واقع این دوره‌ها کوتاه‌مدت هستند ولی در این دوره‌ها بیماران درد را از حد خفیف تا تحمل‌ناپذیر حس می‌کنند.

ترسناک‌ترین لحظه در فیلم جدید «بیدار» Awake ، بعد از گذشت 34 دقیقه رخ می‌دهد، زمانی که شخصیت اصلی فیلم، «کلی برسفورد» که «هیدن کریستنسن» نقشش را بازی می‌کند، در هنگام عمل جراحی درد ناشی از بریده شدن سینه‌اش را با چاقوی جراحی، حس میِ‌کند. به موازات عمیق شدن برش جراحی به وسیله جراح با بازی «ترنس هووارد»، بینندگان فیلم صدای فریادهای توأم با درد و رنج بیمار را می‌شوند، در حالی که ظاهرا بیمار بیهوش است و بی‌حرکت روی تخت جراحی خوابیده است.

فیلم Awake از 30 نوامبر اکران شده است، زمانی که از ماه‌ها قبل متخصصین بیهوشی خود را بر رویارویی با حواشی فیلم آماده می‌کردند.

مدتی قبل انجمن متخصصین بیهوشی آمریکا، ایمیل‌هایی به 40 هزار عضو خود در مورد این فیلم فرستاد تا آنها خود را برای حمله‌های رسانه‌ای منفی و سؤالات بیماران آماده کنند. رئیس این انجمن، دکتر «جفری آپفلبام» در 2 نوامبر از اعضای این انجمن خواست که در برابر فیلم خونسردی خود را حفظ کنند.

تبلیغ فیلم چالش‌برانگیز است چرا که در آن نوشته شده است، در فیلم «جراحی به شیوه‌ای شبیه رفتار کوسه‌ها با شناگران اقیانوس، در فیلم آرواره‌ها انجام می‌شود.»

برآورد درصد دقیق بیمارانی که پدیده «هشیاری در بیهوشی» را تجربه می‌کنند، دشوار است، گزارشی که در سال 2004 بر اساس چندین مطالعه منتشر شد، بروز این پدیده را 0.1 تا 0.2 درصد نشان می دهد، به عبارت دیگر از 21 میلیون بیماری که سالانه مورد عمل جراحی قرار می‌گیرند، 20 تا 40 هزار نفر دچار این مشکل می‌شوند، ولی یک مطالعه دیگر بروز این پدیده را بسیار کمتر تخمین زد و آن را منحصر به تنها 1400 بیمار در سال دانست.

گرچه درصد اشخاص درگیر این حالت کم است، ولی مسلما صفر نیست. بیمارانی که سطح بالای هشیاری پس از فرایند بیهوشی دارند، درد بسیار زیادی چه در هنگام جراحی و چه پس از آن حس می‌کنند. یک استادیار بیهوشی دانشگاه کالیفرنیا در این مورد می گوید که بیمارانی که این حالت را تجربه کرده‌اند، دردشان آنقدر شدید بوده که از خدا می‌خواسته‌اند، اجازه دهد بمیرند.

به تصویر کشیدن محدودیت‌ها و خطاهای پزشکی، تأثیر و تأثر بیمارن و پزشکان، نگاه بیماران و پزشکان به بیماری‌هایی با ماهیت‌های گوناگون کار ظریفی است و گاهی مانند حرکت بر لبه یک تیغ می‌ماند. یک هنرمند می‌تواند به آسانی از جنبه اطلاع‌رسانی به جنبه تخریب و از سرگرمی‌سازی هنرمندانه به وحشت‌آفرینی غیرمسئولانه کشیده شود.

در این میان شناخت و درک درست یک هنرمند از دنیای واقعی پزشکی و توجه به این مسئله که گاه یک سریال یا فیلم از یک هنرمند مشهور می‌تواند تأثیری بسیار بیشتر از صدها مقاله و برنامه پزشکی، بر ذهن و تلقی مردم بگذارد، ضروری است.

اولين دورة آموزش زايمان بدون درد به روش هيپنوتيزم به همت دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي و با همكاري معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اول آذرماه سال جاري برگزار شد. در اين دوره، متخصصان بيماري‌هاي زنان و زايمان و متخصصان بيهوشي روش هيپنوتيزم را از استادان انجمن علمي باليني هيپنوتيزم ايران فرا گرفتند تا بتوانند از اين طريق، زايمان را بدون درد سازند و با افزايش بي‌روية سزارين كه دليل آن عمدتاً ترس ناشي از درد زايمان طبيعي است مقابله كنند. در حين برگزاري اين كارگاه، دربارة اهميت زايمان بدون درد به روش هيپنوتيزم با مسئولان گفت‌و‌گو كرديم.

ادامه مطلب

یک نمونه اولیه روبات که می‌تواند بیهوشی عمومی ایجاد کند، در فرانسه تولید شده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه پروفسور مارک فیشلر، رئیس بخش بیهوشی در بیمارستان فوش شهر سورسنس که این سیستم را به همراه دو متخصص دیگر ایجاد کرده است، در این باره گفت: "این سیستم خودکار مقدماتی متخصص بیهوشی را از یکی از وظایفش آزاد می‌کند تا بتواند وقت خودش را صرف وظیفه بسیار مهم نظارت بر وضع بیمار کند"
این دستگاه فرانسوی بر روی ۲۰۰ بیمار در ۱۰ بیمارستان فرانسه و نیز در دو بیمارستان در بلژیک و آلمان آزمایش شده است.
این دستگاه شامل یک مونیتور دوطیفی است که می‌تواند عمق بیهوشی را بوسیله ثبت فعالیت مغز تجزیه و تحلیل کند. یک الکترود قرار گرفته در ابروی بیمار مونیتور را قادر می‌کند که عمق بیهوشی را بسته به این شاخص دوطیفی از صفر تا ۱۰۰ درجه‌بندی کند.
"شاخص دوطیفی" یک وسیله نظارت بر فیزیولوژی عصبی است که به طور مداوم نوار مغزی را در حین بیهوشی عمومی تجزیه و تحلیل می‌کند تا سطح هوشیاری فرد را ارزیابی کند.

یک مرد استرالیایی در حالی که هشیار بود و با گروه پزشکی‌اش سخن می‌گفت، تحت عمل جراحی قرار گرفت.

یک مرد استرالیایی در حالی که هشیار بود و با گروه پزشکی‌اش سخن می‌گفت، تحت عمل جراحی قرار گرفت.
این اولین عمل از این نوع با استفاده از تکنولوژی‌ پیشرفته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه جان جیمز که این عمل بر روی او انجام شد، در این باره گفت این تجربه‌ای عجیب بود که روی تخت عمل جراحی دراز کشیده باشید و یک سوراخ ۱.۵ سانتی‌متری در سرتان ایجاد شده باشد، و در همان حال بشنوید که پزشکان و پرستاران دارند با یکدیگر صحبت می‌کنند.
اما او کفت که در تمام مدت این عمل جراحی که در ماه آوریل امسال انجام شد تا آنوریسم (یک رگ به طور غیر طبیعی متسع شده که ممکن است پاره شود و خونریزی کند) را از مغز او خارج کند، اطمینان خود حفظ کرد.
این راننده بازنشسته اتوبوس در یک کنفرانس خبری در شهر کانبرای استرالیا گفت:‌ "پرستاران از من مراقبت می‌کردند و با من حرف می ‌زدند. البته زیاد چیزی نمی‌دیدم زیرا نمی‌توانستم سرم را تکان دهم."
پزشکان در جریان عمل از جیمز خواستند که کلمات و شماره‌هایی را بر روی یک صفحه نورانی به او نشان داده می‌شد، بخواند تا مطمئن شوند ضمن عمل به بینایی او آسیبی وارد نمی‌شود.
این گروه جراحی در بیمارستان کانبرا معتقد است که با توجه به تکنولوژی مورد استفاده و اندازه کوچک سوراخ در سر جیمز، و نیز این حقیقت که او در تمام طول عمل هشیار باقی ماند، این عمل جراحی در نوع خود اولین مورد در جهان به شمار می‌‌آورد.
نرم‌افزار واقعیت مجازی که تصویری سه‌بعدی از مغز جیمز ایجاد می‌کرد، مورد استفاده قرار گرفت تا به گروه جراحی امکان دهد انجام این عمل را از قبل تمرین کنند.
در حین عمل یک تصویر سه‌بعدی از مغز جیمز روی یک طرف عینک مخصوص بر روی چشم جراحان انداخته شده بود و در طرف دیگر عینک آنها می توانستند تصویری با نمای نزدیک از مغز او از طریق یک میکروسکوپ ببینند.
از یک دستگاه سونوگرافی نیز مورد استفاده قرار گرفت تا تضمین شود پس از برداشتن آنوریسم، خونریزی متوقف شده است.
جیمز ۷۸ ساله ابتدا به علت مشکلات بینایی و حملات سرگیجه به پزشک مراجعه کرد و اسکن مغز او آنوریسم عروقی بالقوه مرگبار را کشف کرد.
جراحی این عارضه عروقی ضروری بود،اما از آنجایی که این آنوریسم پشت چشم راست او قرار داشت، این جراحی ممکن بود باعث کوری او شود، و برای همین دکترها او را در طول عمل بیدار نگه داشتند.
جیمز دو روز پس از عمل از بیمارستان مرخص شد و گفت که پس از عمل احساس سلامت می‌کند.

دادگاهي در ايالت والنسياي اسپانيا، يك پزشك متخصص بيهوشي را به تحمل 1933 سال حبس محكوم كرد.

اتهام اين پزشك كه «خوآن مائسو» نام دارد، اين است كه 275 تن را در فاصله سال‌هاي 1988 تا 1997 به هپاتيت C آلوده كرده است.

اين پزشك كه خود به بيماري هپاتيت C مبتلا بوده، پس از هر بار تزريق مرفين به خود از سرنگ آلوده براي بيماران استفاده مي‌كرده است.

وي با اين كار تاكنون چهار تن را به كام مرگ فرستاده است.

دادگاه همچنين «مائسو» را ملزم به پرداخت 680 هزار دلار غرامت به هر خانواده‌ بيمار كرده است.

استفاده ازهالوتان در جهان به كمترين ميزان رسيده است
وزارت رفاه سلامت مردم را فداي قيمت دارو كرده است
هالوتان، پرمصرف ترين داروي بيهوشي ايران باوجود عوارض زياد هنوز با داروهاي كم خطر جايگزين نشده است و ٨٠ درصد بيمارستان ها همچنان از اين دارو براي بيهوشي استفاده مي كنند.
دكتر محمد مهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي ايران، با اعلام اين خبر به خراسان مي گويد: در حال حاضر داروي هالوتان در كشورهاي ديگر به جز در موارد خاص و آن هم با روش هايي دقيق و حساب شده، مصرف نمي شود.
در ايران نيز از اوايل سال ٨٥ قرار بود اين دارو به تدريج حذف شود با اين وجود در حال حاضر ٨٠ درصد بيمارستان ها همچنان از اين دارو براي بيهوشي استفاده مي كنند كه داراي عوارض بسيار بيشتري نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي از جمله عوارض كبدي و قلبي مي باشد. وي سوء مديريت و ناهماهنگي بين وزارت بهداشت و رفاه را دليل وجود اين مشكل ذكر مي كند.
دكتر سعيد واقفي دبير انجمن داروسازان نيز با تاييد عوارض زياد هالوتان نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي جديد علت استفاده گسترده از آن را در سطح كشور، ارزان بودن و تحت پوشش بيمه قرار نداشتن داروهاي بيهوشي جديد عنوان مي كند.
دكتر ملك زاده دبير انجمن متخصصان گوارش و كبد ايران نيز مي گويد: هپاتيت ها و مرگ هاي ناشي از هالوتان ديگر كشورها را مجاب به جايگزيني اين دارو با داروهاي كم عوارض جديد كرده است اما متأسفانه علاوه بر اين كه در ايران از داروي هالوتان به وفور استفاده مي شود، نسبت به روش صحيح و دستورالعمل هاي بين المللي استفاده از آن نيز بي توجهي مي شود.
دكتر رضايي، مدير اطلاع رساني معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت، ضمن تاييد عوارض هالوتان مشكل را گراني داروهاي جديد جايگزين عنوان مي كند.
دكتر محمدمهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي و مراقبت هاي ويژه ايران، در مورد داروي بيهوشي هالوتان مي گويد: اين دارو مي تواند عوارض خطرناكي براي بيماران پس از عمل جراحي درپي داشته باشد و به همين دليل نيز در سطح جهان تقريبا از مكانيسم دارويي كنار گذاشته شده است. با اين حال متأسفانه در بيش از ٨٠ درصد بيمارستان هاي ايران از اين داروي بيهوشي استفاده مي شود چون ارزان قيمت است.
داروهاي بيهوشي ديگري اكنون به عنوان جايگزين در دنيا معرفي و وارد چرخه درمان كشور نيز شده است كه بسيار سالم تر از هالوتان مي باشد، اما به دليل اين كه تحت پوشش بيمه نمي باشد، در كشورمان چندان مورد استفاده قرار نمي گيرد.هالوتان يك داروي تبخيري بيهوشي است كه به دليل عوارض جانبي در شبكه هاي بهداشت و درمان جهان تقريبا كنار گذاشته شده است و موارد اندك استفاده از آن نيز به صورت بسيار دقيق و حساب شده انجام مي شود.دكتر قيامت ضمن اشاره به اين مسئله مي افزايد: جاي تأسف است كه هنوز در كشور داروهاي بيهوشي قديمي براي اعمال جراحي استفاده مي شود.
وي توضيح مي دهد: نگاه سازمان هاي بيمه گر به ويژه در ايران به سلامت يك نگاه تجاري است تا انساني؛ لذا با اين كه وزارت بهداشت از آن ها خواسته است كه داروهاي جديد بيهوشي سووفلوران و دسفلوران را تحت پوشش بيمه قرار دهند، هنوز اين امر اتفاق نيفتاده است. به عبارت ديگر با گذشت ٨ ماه از ابلاغ نامه وزارت بهداشت به وزارت رفاه براي اين منظور، وزارت رفاه به اين خواسته - كه ارتباط مستقيم با سلامت و جان انسان دارد - توجهي نكرده است.
به گفته دكتر قيامت، نتايج بررسي هاي علمي صورت گرفته در زمينه عوارض داروي هالوتان و نظر متخصصان مختلف در اين باره به هيچ عنوان مورد توجه قرار نگرفته است.به گفته رئيس انجمن بيهوشي ايران، هالوتان يك داروي بيهوشي استنشاقي است كه عوارض آن در كودكان كمتر از بزرگسالان است، ولي اگر عمل جراحي تكرار شود يا مدت زمان عمل طولاني باشد، عوارض دارو بيشتر مشخص مي شود.به عنوان مثال براي فردي كه سابقه بيماري قلبي يا كبدي دارد، در صورت نياز به عمل جراحي، نبايد از اين دارو براي بيهوشي استفاده كرد ولي چون قيمت داروهاي ديگر بيشتر است، در حال حاضر از هالوتان در سطح گسترده استفاده مي شود؛ اين درحالي است كه هالوتان باعث تشديد بيماري هاي قلبي، افت فشار خون، كاهش انقباضات عضله قلب، كاهش ضربان قلب و گاه ايست قلبي مي شود.شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت سال گذشته اعلام كرد كه هالوتان به تدريج تا سال آينده (امسال) از چرخه درمان كشور حذف مي شود و داروهاي جديد بيهوشي در فهرست داروهاي تحت پوشش بيمه ها قرار مي گيرد كه متأسفانه هنوز اين اتفاق نيفتاده است.دكتر قيامت كمبود بودجه و سوء مديريت را عامل انجام نشدن اين جايگزيني عنوان مي كند كه اين امر باعث شده است در حال حاضر در اكثر مراكز درماني و اتاق هاي عمل بيمارستان هاي دولتي كشور از داروهاي بيهوشي قديمي از جمله هالوتان استفاده شود. به گفته دكتر قيامت، عواملي مانند نوع جراحي، سن و وضعيت بيمار در انتخاب نوع داروي بيهوشي نقش دارد و در واقع داروهاي بيهوشي مختلف بسته به تشخيص متخصص بيهوشي در جراحي ها مورد استفاده قرار مي گيرد.وي توضيح مي دهد: داروي هالوتان در كنار برخي ديگر از داروهاي بيهوشي ٣٠ سال است كه در ايران مورد استفاده قرار مي گيرد و از آن جا كه سيستم دفع گازها در اتاق عمل اكثر بيمارستان ها و مراكز درماني كشور به خوبي انجام نمي شود، استفاده از داروهاي بيهوشي قديمي نه تنها براي بيمار بلكه براي پرسنل اتاق عمل نيز عوارضي به همراه خواهد داشت.
دكتر سيدمطهر كمال شجاعي، متخصص بيهوشي بيمارستان رضوي مشهد، ضمن اشاره به اين كه تمام داروها از جمله داروهاي بيهوشي داراي عوارض مي باشد، مي گويد: داروي سووفلوران بهتر از هالوتان و داراي عوارض بسيار كمتري مي باشد ولي باتوجه به بالا بودن قيمت آن (حدود ١٠ برابر قيمت هالوتان)، از هالوتان استفاده مي شود؛ چرا كه كاربرد آن در بسياري از بيمارستان ها به هيچ عنوان مقرون به صرفه نيست.
وي در مورد عوارض هالوتان مي گويد: هپاتيت دارويي عارضه اي است كه ممكن است در هر چند هزار مورد جراحي كه در آن ها از هالوتان براي بيهوشي استفاده شده است، يك بيمار به آن مبتلا شود. هالوتان با تأثير بر سلول هاي كبدي،در موارد نادر باعث التهاب اين عضو مي شود كه به آن هپاتيت دارويي مي گويند. با اين حال در كشورهاي ديگر هم تحت شرايطي استفاده مي شود، اما در كنار اين دارو، داروهاي بيهوشي ديگر با عوارض كمتر هم وجود دارد كه متخصص بيهوشي باتوجه به شرايط، داروي مناسب را انتخاب مي كند با اين حال اگر «سووفلوران» با قيمت مناسب وجود داشته باشد، بدون ترديد استفاده از اين دارو بسيار بهتر خواهد بود.دكتر سيدجمال سعيد واقفي دبير انجمن داروسازان ايران نيز مي گويد: هالوتان يكي از هوشبرهاي قديمي است كه از حدود ٣٠ سال پيش مصرف مي شود. اما باتوجه به پيشرفت صنعت داروسازي و توليد داروهاي بيهوشي سالم تر، به تدريج اين داروها جاي داروهاي با عوارض بيشتر مانند هالوتان را مي گيرد.دكتر سعيد واقفي مي گويد: به طور كلي داروهاي بيهوشي داراي عوارض زيادي است اما هالوتان نسبت به داروهاي جديدتر عوارض بيشتري دارد. بنابراين اميدواريم به تدريج هالوتان جز در معدود مواردي كه بنا به شرايط بيمار، بايد مورد استفاده قرار گيرد، از چرخه داروهاي بيهوشي كنار گذاشته شود.به اعتقاد دكتر سعيد واقفي، رسالت وزارت بهداشت مثل ديگر كشورها اين است كه داروهايي را وارد چرخه درمان كند كه فوايد بيشتر و عوارض كمتري دارد. قيمت در اين فرآيند اهميت دارد اما نه زماني كه پاي جان انسان ها در ميان است؛ بنابراين بايد به تدريج واردات و استفاده اين دارو ممنوع شود. در اينجا بخش هايي از نامه هايي را در اختيار خوانندگان مي گذاريم كه براي حذف هالوتان از سوي مراكز تخصصي نوشته شده و يكي از مراكز ذي ربط در اختيار خراسان گذاشته است.
دكتر مجتبي مجتهدزاده، دبير شوراي بررسي و تدوين داروهاي ايران طي نامه اي به دبيرخانه شوراي عالي بيمه در آبان ماه سال ٨٥، از رئيس دبيرخانه شوراي عالي بيمه خواسته است: «باتوجه به اين كه حذف داروي بيهوشي هالوتان در دستور جلسه ٦ ماه آينده شوراي بررسي و تدوين داروهاي ايران قرار گرفته است، نسبت به قرار گرفتن داروي سووفلوران (Sevofloran) در فهرست داروهاي تحت پوشش بيمه دستور مقتضي صادر فرماييد.»
مديران گروه بيهوشي دانشگاه هاي علوم پزشكي بقي الله تهران، شيراز، اهواز، تبريز، مشهد، كرمانشاه، كرمان، گيلان، اروميه، يزد، اصفهان و همدان نيز در نامه اي به مديريت نظارت بر برنامه هاي تجويز و مصرف داروي وزارت بهداشت خواسته اند: «به جاي هالوتان از دستيابي بيماران به فرآورده هاي موثر و كم خطر حمايت كند.»دكتر مجتبي مجتهدزاده، مديريت نظارت بر برنامه هاي تجويز و مصرف داروي وزارت بهداشت در جوابيه اي به نامه اين مديران گروه بيهوشي، با اشاره به عوارض هالوتان نوشته است: استفاده از اين فرآورده ممكن است به خصوص در گروه هاي خاصي از بيماران عوارض بيشتري در مقايسه با برخي داروهاي هوشبري استنشاقي داشته باشد، از جمله هپاتو توكسيسيتي، هپاتيت دارويي و اختلال شديد عملكرد كبد ناشي از مصرف هالوتان در كودكان گزارش شده است كه البته در مقايسه با بزرگسالان بروز كمتري داشته است. ميزان بروز اين عوارض در مواردي كه ديگر هوشبرهاي هالوژنه مورد استفاده قرار گرفته، كمتر گزارش شده است.
همچنين ديس ريتمي هاي ايجاد شده (نامنظم بودن ضربان قلب به صورت مقطعي) بر اثر مصرف هالوتان شيوع و شدت بيشتري نسبت به ديگر داروهاي بيهوشي دارد. همچنين آريتمي (نامنظم بودن ضربان قلب به صورت دائم) ناشي از هالوتان بيش از ديگر بيهوش كننده هاي تبخيري مي باشد. در بيماران جوان، هالوتان عملكرد قلبي - عروقي را به ميزان قابل ملاحظه اي نسبت به ايزوفلوران (يك داروي بيهوشي ديگر) كاهش مي دهد.
دكتر رضا ملك زاده دبير انجمن متخصصان گوارش و كبد ايران نيز طي نامه اي به دكتر شهاب الدين صدر، رئيس سازمان نظام پزشكي نوشته است: در كشورهاي پيشرفته از هالوتان براي بيهوشي افراد بالغ، مگر در موارد خاص با انديكاسيون مشخص و اثبات شده، استفاده نمي شود.
ديگر داروهايي كه عوارض بسيار كمتري دارد، جايگزين آن شده است؛ اما متأسفانه اين دارو همچنان در ايران به صورت وسيع در مراكز دولتي دانشگاهي و خصوصي براي بيهوشي افراد بالغ مورد استفاده قرار مي گيرد و به تبع آن هر ساله موارد متعددي از هپاتيت ناشي از هالوتان ديده مي شود كه علاوه برتحميل هزينه هاي سنگين بر سيستم بهداشتي، در برخي موارد به مرگ بيمار منجر مي شود. همچنين مواردي از آسيب هاي كبدي به دنبال تماس شغلي با هالوتان در پرسنل پزشكي از جمله متخصصان بيهوشي، جراحان و كاركنان آزمايشگاه ها نيز گزارش شده است. براساس پژوهش مركز تحقيقات بيماري هاي گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي تهران، ٥٧ مورد ابتلا به هپاتيت ناشي از هالوتان در فاصله سال هاي ٧٣ تا ٨٥ فقط در ٣ بيمارستان گزارش شده است. براساس همين پژوهش مشخص شده كه هالوتان عامل مرگ ٧ بيمار در اين ٣ بيمارستان بوده است و افراد ديگري نيز مدت ها بستري يا تحت مراقبت سرپايي بوده اند.دكتر ملك زاده در اين نامه آورده است: بديهي است اگر اين مطالعه به صورت آينده نگر در سطح كشور انجام نشود، تعداد موارد ابتلا به هپاتيت ناشي از هالوتان و مرگ و مير ناشي از آن تا ٢٠ برابر افزايش خواهد يافت.همچنين باوجود اين كه در مورد نحوه استفاده از هالوتان دستورالعمل و استانداردهاي بين المللي وجود دارد ولي در بسياري از موارد متخصصان بيهوشي اين دستورالعمل ها را رعايت نمي كنند.دكتر رضايي، مدير اطلاع رساني معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت، در اين باره كه چرا باوجود آن كه قرار بوده از سال پيش شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت هالوتان را از چرخه درمان كشور حذف كند، ولي هنوز اين كار انجام نشده است، مي گويد: داروهاي مختلف بيهوشي در فهرست دارويي كشور با سطح عوارض و اثربخشي متفاوت وجود دارد تا دست پزشك براي انتخاب نوع دارو، بسته به وضعيت و شرايط بيمار باز باشد. يكي از اين داروها هالوتان است كه مانند ديگر داروهاي بيهوشي عوارضي به دنبال دارد ولي در بعضي موارد عوارض آن بيشتر است كه متخصصان بيهوشي با آزادي عملي كه دارند مي توانند آن را براي عمل جراحي انتخاب يا از يك داروي بيهوشي ديگر استفاده كنند.
وي مي گويد: چنانچه عوارض يك دارو بيش از حد باشد، حذف مي شود. ولي بايد كميته تخصصي مربوط به آن به اين نتيجه برسد تا شوراي بررسي و تدوين دارويي وزارت بهداشت آن را حذف كند.
دكتر رضايي تأكيد مي كند: يكي از دلايل عمده استفاده نسبتا زياد از هالوتان ارزان بودن آن نسبت به بقيه داروهاي بيهوشي است. به عبارت ديگر از آن جا كه داروهاي بيهوشي با عوارض كمتر تحت پوشش بيمه نمي باشد، بيمارستان هاي دولتي نيز از اين داروها براي بيهوشي استفاده نمي كنند.

Bispectral Indexروش جدید اندازه گیری عمق بیهوشی است وعددآن رابطه ی معکوس با عمق بیهوشی دارد. روش معمول جهت اندازه گیری عمق بیهوشی در اتاقهای عمل استفاده از معیارهای بالینی می باشد که کافی نیست. تا کنون مطالعه ای جهت ارزیابی وضعیت موجود عمق بیهوشی در اطاق های عمل ما با استفاده ازBIS انجام نشده است، لذادر این مطالعه وضعیت موجود عمق بیهوشی را در بیهوشی عمومی وریدی و استنشاقی مورد مطالعه قراردادیم.
روش بررسی:
این مطالعه از نوع توصیفی – تحلیلی است. ١١٤ بیمار ،بین دو گروه بیهوشی عمومی و بیهوشی وریدی تقسیم شدند. در هر گروه بیماران به صورت تصادفی وکور به سه زیر گروه تقسیم شدند.BISدریکی از سه زمان بلافاصله بعد از لوله گذاری تراشه، برش جراحی و بستن زخم اندازه گیری می شد.پس از جمع آوری اطلاعات،داده ها با استفاده از کامپیوتر و آزمونهای t مستقل و Chi-square و آنالیز واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها:
توزیع فراوانی BIS مطلوب در بین زیرگروههای مورد مطالعه بین بیهوشی استنشاقی ووریدی معنی دار نبود (P >0.05). میانگین BIS در بیهوشی استنشاقی به طور معنی داری بیشتر از بیهوشی وریدی بوده است(P <0.05) .اختلاف معنی داری بین توزیع فراوانی BIS معقول در بیهوشی استنشاقی و وریدی در سه زمان مورد مطالعه وجود نداشته است(P>0.05)
نتیجه گیری:
علائم بالینی که به صورت معمول مورد استفاده قرار می گیرند،جهت ارزیابی عمق مناسب بیهوشی کافی نیستند.با استفاده از مانیتورینگ BIS می توان عمق بیهوشی مناسب ایجاد کرد و همچنین بعضی اوقات قادر هستیم،دوز مورد نیاز داروهای بیهوشی را کاهش دهیم