بیهوشی - کتامینتاریخچه

 •درسال 1962 به وسیله استیونس ساخته شد.

•برای اولین بار در انسان در سال 1965 توسط کورنس و دومینو بکار گرفته شد.
•در سال 1970 برای مصارف بالینی پخش شد.
 
مهمترین ویژگی های کتامین
 
•1- دارای اثر بی دردی قوی است
•2- معمولا باعث تضعیف سیستم قلبی عروقی و سیستم تنفسی نمی شود
•3- دارای خاصیت برونکودیلاتوری است

 

مهمترین عوارض جانبی کتامین

•1- اثرات روانی آن بنام واکنش بیدار شدن که معمولا در عرض یک تا دو ساعت فروکش میکند.
•2- افزایش متابولیسم مغزی ،جریان خون مغز و ICP
•3- افزایش ترشحات راههای هوایی و بزاق بویژه در کودکان
•4- تشدید وقفه عصبی عضلانی غیردپلاریزانها
•5- نورو تکسیک بودن ماده نگهدارنده آن که باعث ممنوعیت مصرف آن در بیحسی اسپاینال ،اپیدورال و کودال شده است

 

•pka کتامین = 7/5
•حلالیت آن در چربی 5 تا 10 برابر نسدونال می باشد
•ایزومر چپ بر آن دارای قدرت بیشتر و عوارض کمتری است
•متابولیسم: کبدی و توسط آنزیم های میکروزومال کبدی
•کلیرانس: معادل جریان خون کبدی است (lit/min 1/4)

 

•شروع اثر وریدی کتامین: 30 ثانیه
•ماکزیمم اثر وریدی کتامین: طی 1 دقیقه
•شروع اثر عضلانی کتامین: 5 دقیقه
•ماکزیمم اثر عضلانی کتامین: حدود 20 دقیقه
•نیمه عمر توزیع کتامین: 16-11 دقیقه
•نیمه عمر دفع کتامین: 3-2 ساعت
•مدت بیهوشی تک دوز کتامین (mg/kg2): 15-10 دقیقه
•مدت زمان لازم برای کسب ارینتاسیون کامل نسبت به زمان ،مکان و شخص بعد از تک دوز کتامین: 30-15 دقیقه
•دوز anestheticکتامین: mg/kg 2/5 -2
•دوز sub anesthetic کتامین: mg/kg 0/25

 

مشخصات بیهوشی با کتامین

 

•کتامین ایجاد نوعی بیهوشی می کند بنام dissosiative anesthesia که در این وضعیت بیمار حالتی شبیه حالت کاتالپتیک پیدا می کند این بر خلاف سایر داروهای بیهوشی است که وضعیتی مشابه خواب طبیعی ایجاد می کنند.
•1- بیدردی قوی
•2- چشمان باز با حالت خیرگی و نیستاگموس آهسته و مردمک های بطور متوسط گشاد
•3- حفظ شدن رفلکسهای قرنیه ،سرفه و بلع اما نباید حفظ رفلکسهای راههای هوایی محافظت کننده تلقی شود
•4- افزایش ترشحات راههای هوایی و بزاق و اشک
•5- افزایش تون عضلات اسکلتی

 

کتامین - بیهوشیاز دیگر خصوصیات کتامین:
•1- hypersensitization مرکزی درد را مهار میکند
•2- موجب کاهش حدت تحمل حاد به مخدرها پس از تجویز مخدر میشود
•محل اثر کتامین در CNS : سیستم برآمدگی تالامونئوکورتیکال
•کتامین به طور انتخابی باعث تضعیف عملکرد عصبی در بخشهایی از کورتکس مغز و تالاموس شده در حالی که به طور همزمان سیستم لیمبیک از جمله هیپوکامپ را تحریک میکند
•کتامین از طریق بسته شدن کانالهای سدیم CNS اثر نمی کند بلکه از طریق گیرنده های NMDA اثرات بیهوشی و نیز اثرات بیدردی خود را اعمال میکند
•کتامین بر گیرنده های مخدر در مغز و نخاع نیز اعمال اثر می کند و باعث برخی اثرات بیدردی میشود

 

اثرات کتامین بر دستگاه تنفسی

 

•1- برونکودیلاتور
•2- افزایش ترشحات راههای هوایی وبزاق
•3- افزایش مقاومت عروق ریوی در بیماران مبتلا به هیپرتانسیون پولمونر

 

اثرات کتامین بر دستگاه قلبی عروقی

 

•1- افزایش ضربان قلب ،افزایش فشار خون و افزایش برون ده قلب
•2- افزایش کار قلب و افزایش مصرف اکسیژن میوکارد
•تغییرات همودینامیک ارتباطی با مقدار کتامین تجویزی ندارد
•در بیمارانی که هیپرتانسیون پولمونر دارند کتامین مقاومت عروق ریوی را بیشتر از عروق سیستمیک افزایش میدهد
•اثررلیز کاتکول امین (نوراپی نفرین) کتامین را میتوان با باربیتوراتها ،بنزودیازپین ها و دروپریدول متوقف کرد

 

کتامین در موارد ذیل باعث تضعیف همودینامیک میشود

 

•1- بیماری که کاتکول امین رلیز کرده ودر حال حاضر دیگر نمی تواند رلیز کاتکول امین داشته باشد
•2- بیماری که در بیهوشی عمیق می باشد چون در این زمان پاسخهای سمپاتیک همراه با تجویز کتامین وجود ندارد

 

اندیکاسیونهای تجویز کتامین

 

•1- بیماران مبتلا به بیماریهای برونکواسپاستیک راههای هوایی
•2- بیماران با اختلالات همودینامیک بدلیل:
•- هیپوولمی
•- خونریزی شدید
•- شوک عفونی
•- کاردیومیوپاتی (غیر از بیماریهای شریان کرونر)
•- تامپوناد قلبی
•- پریکاردیت رستریکتیو
•3- بیماریهای مادرزادی قلب بخصوص در موارد شنت راست به چپ
•4- بیماران مستعد به هیپرترمی بدخیم
•5- توده های بزرگ مدیاستن قدامی

 

•کاربرد اپیدورال وکودال آن تایید نشده است.
•کاربرد اسپینال آن ممنوع است بخاطر نوروتوکسیک بودن ماده نگهدارنده آن.

 

کاربرد کتامین در اطفال

 

•1- کاتترگذاری قلبی
•2- رادیوتراپی
•3- مطالعات رادیولوژیک
•4- تعویض پانسمان سوختگی :دوز آن کمتر از mg/kg/IV1
•5-کارهای دندانپزشکی

 

•- در صورت هیپرتانسیون پولمونر کتامین مقاومت عروق ریوی را افزایش می دهد
•-واکنش های ناگوار بیدارشدن کتامین دراطفال کمتر از بالغین است
•- واکنش های ناگوار بیدار شدن بیشتر در خانمهای جوان اتفاق می افتد.

 

روشهای کاربرد کتامین

 

•1- وریدی
•2-عضلانی
•3- اورال: mg/kg 10-3 ایجاد سدیشن برای 45-20 دقیقه می کند
•4- نازال
•5- رکتال

 

کنتراندیکاسیونهای کتامین

 

•1- بیماران با افزایش ICP و یا ضایعات فضاگیر داخل جمجمه ای
•2- بیماران با آسیب باز چشم یا سایر اختلالات چشمی (افزایش فشار داخل چشم)
•3- بیماران مبتلا به بیماریهای ایسکمیک قلبی به عنوان تنها هوشبر
•4- بیماران مبتلا به آنوریسم عروقی (بعلت تغییر ناگهانی در فشار شریانی)
•5- بیماریهای روانی مانند اسکیزوفرنی
•6- بیماران با سابقه واکنش ناگوار به کتامین یا داروهای مشابه آن

 

کاربرد کتامین در کاردیومیوپاتی ها

 

•در کاردیومیوپاتی دیلاته که سیستولیک دیس فانکشن داریم بعد از اتومیدیت بهترین دارو جهت اینداکشن بیهوشی کتامین می باشد.چون تحریک سمپاتیک در اینها مشکلی ایجاد نمی کند و تاکیکاردی برای اینها مفید است.
•در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک بدترین دارو جهت اینداکشن بیهوشی کتامین است ولی بقیه داروها را بصورت تیتره می توان داد.
•در دیاستولیک دیسفانکشن کتامین داروی مناسبی جهت اینداکشن بیهوشی نمی باشد بخاطر تاکیکاردی که ایجاد میکند.

بیهوشی