مشکالت حین بیهوشی - آمبولی
اهميت فيزيولوژيكي :
آمبولي ريوي عواقب بسيار جدي به جاي ميگذارد احتمال آنكه آمبولهايي كوچك در بستر مويرگهاي ريوي فيلتر بشوند و از آنجا كه امكان دارد عروق زيادي با آنها در بستر عروقي ريهها باز شوند اين خاصيت فيلتري ريه از اهميت فيزيولوژيكي كمي برخوردار است به هر حال آمبولي مكرر باعث هيپرتانسيون شريان ريوي منجر ميشوند وقتي شريان اصلي ريوي يا شاخههاي راست يا چپ آن بطور كامل يا نسبي مسدود شوند فشار حاصل از انسداد به ديواره نازك بطن راست انتقال مييابد وقتي 50 درصد از عروق ريوي مسدود شوند كرپولمونال ظاهر ميشود كه باعث بهم خوردن و نتيلاسيون به پرفوزيون ميشود و بيمار با اكسيژناسيون ناكافي مواجه ميشود.
علل كلاسيك آمبولي ريوي در زمان جراحي، جدا شدن لختههاي خون از پاها يا وريدهاي لگن به دنبال بي حركتي است آمبولي مايع آمينوتيك در خانمهاي حامله، آمبولي چربي بعد از صدمه يا جراحي به استخوانهاي بلند يا آمبولي هوا از انواع ديگر آمبوليهاي معمول هستند.
تشخيص :
آمبولي ريوي معمولا با تاكي آريتمي و به دنبال افزايش شانت داخل ريوي ـ علي رغم دريافت درصد بالاي اكسيژن باسيانوز همراه است به ندرت اسپاسم برونشها ظاهر ميشود اگر آمبولي بزرگ باشد حتي ونتيلاسيون با اكسيژن 100 درصد بهبودي ايجاد نميكند اگر بيمار بطور خود به خودي تنفس كند علايمي از Air Hunger را نشان ميدهد علايم كاهش برون ده قلب كاهش گاز كربنيك انتهاي بازدمي، كاهش اشباع اكسيژن و همچنين تغييرات الكتروكارديوگرام دال بر فشار بر قلب را نشان ميدهد.
درمان :
درمان آمبولي در صورت امكان، شامل حفظ اكسيژناسيون خون به وسيله افزايش غلظت اكسيژن دمي و همچنين درمان اختلالات سيستم قلبي، عروقي است در صورتي كه آمبولي حاصل از ترومبوز وريدهاي عمقي باشد تزريق داروهاي ضد انعقاد و آنزيم استرپتوكیناز بايد صورت گيرد.
آمبولي هوا :
هوايي كه وارد سيستم وريدي ميشود در قلب تجمع يافته و اگر حجم آن زياد شود باعث اختلال انقباضي بطن راست شده و در حين اعمال جراحي روي وريدهاي سر و گردن و قفسه سينه وقتي كه سر در وضعيت ترندلنبرگ قرار ميگيرد هوا وارد جريان خون ميشود همچنين هوا در حين لاپاراسكوپي كه تزريق هوا در شكم صورت ميگيرد و همچنين در جراحي مغز و اعصاب كه در حالت نشسته انجام ميگيرد هوا وارد جريان خون ميشود همچنين آمبولي هوا يكي از عوارض ناشي از قرار دادن كاتترهاي وريدي مخصوصا كاتتروريد مركزي و شريان ريوي است
اهميت فيزيولوژيكي :
ظرفيت بطني در بزرگسالان حدود 60 ميلي ليتر است اگر اين ميزان بطور ناگهاني و كامل با هوا پر شود جهت موثر جريان خون از قلب را كاملاً مختل ميسازد و هوا وارد شريان ريوي ميشود چنانچه هواي كمتر از 10 ميلي ليتر از وريد محيطي به طور آرام وارد ريه شود غير از كاهش گذرا در حجم ضربهاي قلب بعيد به نظر ميرسد باعث تغييرات ديگري شود اگر در ديواره قلب نقصي باشد هوا وارد بطن چپ شده، ممكن است وارد مغز شود و عوارض خيلي بدي به وجود آورد كه به آن آمبولي پارادوكس گويند.
تشخيص درمان :
با گوش دادن به صداهاي قلب ممكن است سوفل كلاسيك Mill-wheel شنيده شود. در جراحي مغز و اعصاب معمولاً يك پرب داپلر بر روي ناحيه پريكورديال قرار ميدهند تا چنانچه هوايي وارد قلب شود با صداي حاصل از داپلر به وجود آن پي برند. گازكربنيك انتهاي بازدمي كاهش مييابد. و بيمار دچار سقوط فشار خون و ديس ريتمي ميشود بايد سريعا بيمار را در وضعيت پهلو چپ و سر پايين و با اكسيژن 100 درصد ونتیله تا از ورود هواي بيشتر جلوگيري كرد اگر بيمار كاتتر CVP دارد ساكشن كنيم اگر علايم ايست قلبي مشاهده شد سريعا احياي قلبي ـ ريوي شروع شود و در مراحل اورژانس سريعا سوزن بزرگي وارد بطن راست كرده و ساكشن انجام گيرد.
اداره كردن آمبولي حاد هوا
الف ـ پيشگيري از ورود بيشتر هوا
1ـ به كمك جراح مسدود شود
2ـ فشار دادن وريد ژيگولر
3ـ پايين قرار دادن سر بيمار
ب ـ درمان هواي داخل عروق
1ـ آسپيراسين كاتتر قلب راست
2ـ قطع N2O
3ـ تجويز اكسيژن 100%
4ـ تجويز وازدپرسورها يا اينوتروپها در صورت لزوم
5ـ ماساژ قلبي در صورت لزوم
وبلاگ تخصصی بیهوشی